Pensioen voor zelfstandigen

Zo bouwt u als ondernemer zelf een goed oudedagsinkomen op

In dit onderwerp: Financiën 15

Pensioen opbouwen als ondernemer

Als zelfstandige regelt u uw pensioen zelf. Hier leest u wat de AOW u oplevert, hoeveel u fiscaal gunstig kunt inleggen via lijfrente, wat er met een oudedagsreserve gebeurt en welke andere routes er zijn.

Let op

Een werkgever bouwt geen pensioen voor u op. In 2024 betaalde 10,4% van de zzp'ers lijfrentepremie (bron: CBS, juni 2026). Wie niets regelt, moet straks rondkomen van de AOW en eigen spaargeld.


Waar uw inkomen na pensionering vandaan komt

De bouwstenen van uw oudedagsvoorziening

Bouwsteen Wat het is
AOW Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt 2% AOW op per jaar in de 50 jaar voor de AOW-leeftijd (bron: Rabobank, september 2026)
Hoogte AOW Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon, samenwonenden krijgen elk 50% (bron: Rijksoverheid, september 2026)
AOW-leeftijd 67 jaar in 2026 en 2027, en 67 jaar en 3 maanden in 2028 tot en met 2031 (bron: Rijksoverheid, augustus 2026)
Lijfrente Fiscaal gunstig sparen of verzekeren voor later, met aftrek in box 1 binnen uw jaarruimte en reserveringsruimte
Eigen vermogen Spaargeld, beleggingen en vastgoed in box 3, of de waarde van uw onderneming bij verkoop

De AOW alleen is voor de meeste ondernemers te weinig om hun levensstandaard vast te houden. Van de zzp'ers zonder pensioenvoorziening noemt bijna de helft het te duur, en 36% zegt er nog niet aan toegekomen te zijn (bron: CBS, juni 2026).


Lijfrente: jaarruimte en reserveringsruimte

Met een lijfrente legt u geld opzij voor later en trekt u de inleg af van uw inkomen in box 1. Dat mag alleen als u een pensioentekort heeft, en u trekt de premie af in het jaar dat u betaalt (bron: Belastingdienst, mei 2026). Hoeveel u mag inleggen, hangt af van uw jaarruimte en reserveringsruimte.

Aftrekruimte voor lijfrente

Onderdeel Wat geldt
Jaarruimte Maximaal 30% van uw premiegrondslag, met een maximum van € 35.589 (bron: ABN AMRO, augustus 2026)
Reserveringsruimte Niet gebruikte jaarruimte uit 2016 tot en met 2025, tot maximaal € 42.753 (bron: Belastingdienst, oktober 2026)
Samen Jaarruimte en reserveringsruimte samen kunnen oplopen tot € 78.342 aftrek (bron: ABN AMRO, augustus 2026)
Volgorde Een premie die u betaalt, gaat eerst af van uw reserveringsruimte, zodat u geen oudere jaarruimte verliest (bron: Belastingdienst, mei 2026)
Box 3 Het geld in een lijfrenteproduct valt niet in box 3 (bron: ABN AMRO, augustus 2026)

Uw premiegrondslag is uw winst min een vast bedrag dat de AOW vertegenwoordigt. Met de rekenhulp jaarruimte van de Belastingdienst berekent u precies hoeveel u dit jaar mag inleggen.

Lijfrenterekening of beleggingsrecht

U spaart of belegt bij een bank. De uitkering moet uiterlijk in het vijfde jaar na het jaar waarin u de AOW-leeftijd bereikt ingaan en duurt minimaal 20 jaar als ze op of na dat jaar start (bron: Belastingdienst, oktober 2026).

Lijfrenteverzekering

U sluit een verzekering af bij een verzekeraar. Ook dan gaat de uitkering uiterlijk vijf jaar na het bereiken van de AOW-leeftijd in. Let bij beide vormen op de kosten, want die drukken uw rendement over vele jaren.


De fiscale oudedagsreserve

Sinds 2023 kunt u geen nieuwe fiscale oudedagsreserve (FOR) meer vormen. Een bestaande FOR mag op de balans blijven staan en de bestaande afnameregels blijven gelden (bron: Belastingdienst, mei 2026). Zo gaat u ermee om:

  • Omzetten in lijfrente: koopt u een lijfrente, dan neemt de FOR met hetzelfde bedrag af. Uw winst stijgt, maar u trekt de premie privé weer af (bron: Belastingdienst, mei 2026).
  • Verplicht afnemen: dat moet als de FOR hoger is dan uw ondernemingsvermogen, en ook als u (deels) stopt, de AOW-leeftijd bereikt of twee jaar niet aan het urencriterium voldoet (bron: Belastingdienst, mei 2026).
  • Bij stoppen: de FOR telt bij de winst. Zet u het bedrag om in een lijfrente, dan is de premie aftrekbaar en betaalt u belasting over de latere uitkeringen (bron: Belastingdienst, juli 2026).
  • Termijn: zet u in 2026 een FOR of stakingswinst om, dan moet de premie voor 1 juli 2027 betaald zijn (bron: Belastingdienst, oktober 2026).

Andere routes

Vrijwillig voortzetten

Kwam u uit loondienst, dan kunt u binnen negen maanden vrijwillige voortzetting bij uw oude pensioenfonds aanvragen; u betaalt dan zelf de volledige premie (bron: KVK, september 2026). Die premie is tot maximaal 10 jaar na uw vertrek aftrekbaar (bron: Rijksoverheid, januari 2026).

Bedrijfstakpensioen

Voor sommige beroepen geldt een verplichte regeling voor zelfstandigen, vooral in de zorg en voor zelfstandige schilders. Daarnaast zijn er collectieve regelingen waar u zich vrijwillig bij kunt aansluiten (bron: Rijksoverheid, januari 2026).

Sparen en beleggen in box 3

Vermogen boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon valt in box 3, met een tarief van 36% over het forfaitaire rendement (bron: Belastingdienst, augustus 2026). U blijft flexibel, maar zonder de aftrek van een lijfrente.

Als dga

Pensioen in eigen beheer opbouwen kan niet meer. U kunt wel pensioen opbouwen bij een externe verzekeraar of via lijfrente binnen uw jaarruimte (bron: Rijksoverheid, januari 2026).


Wat verandert er?

Het kabinet stelt voor de aftoppingsgrens voor pensioen en lijfrente van 2027 tot en met 2032 niet te indexeren, zodat die op € 137.800 blijft staan (bron: Rijksoverheid, september 2026). Voor box 3 nam de Tweede Kamer de Wet werkelijk rendement aan op 12 februari 2026, met als beoogde start 1 januari 2028 (bron: Rijksoverheid, augustus 2026). De Eerste Kamer heeft de stemming aangehouden (bron: Eerste Kamer, juni 2026), dus het huidige stelsel blijft voorlopig gelden.


Zo regelt u uw pensioen

  1. 01

    Bepaal wat u nodig heeft

    Schat welk inkomen u na uw pensionering wilt hebben en trek de verwachte AOW daarvan af. Het verschil moet uit eigen opbouw komen.

  2. 02

    Bekijk wat u al heeft

    Op Mijnpensioenoverzicht.nl ziet u uw AOW en eventueel pensioen uit eerdere banen.

  3. 03

    Bereken uw jaarruimte

    Gebruik de rekenhulp van de Belastingdienst, en vergeet uw reserveringsruimte uit eerdere jaren niet.

  4. 04

    Kies product en ritme

    Leg maandelijks of jaarlijks in, bijvoorbeeld direct na het afsluiten van uw jaarcijfers. Combineer pensioen met een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Tip

Neem uw pensioeninleg op in uw begroting in de Business Planner, zodat u ziet wat het doet met uw liquiditeit. Lees ook welke belastingtips er zijn voor ondernemers.


Veelgestelde vragen over pensioen voor ondernemers

Hoeveel mag ik in 2026 aftrekken voor lijfrente?
Uw jaarruimte is maximaal 30% van uw premiegrondslag, met een maximum van € 35.589 (bron: ABN AMRO, augustus 2026). Daarbovenop kunt u onbenutte ruimte uit eerdere jaren gebruiken.
Kan ik nog een oudedagsreserve vormen?
Nee, sinds 2023 niet meer. Een bestaande FOR mag blijven staan en kunt u omzetten in een lijfrente (bron: Belastingdienst, mei 2026).
Krijg ik als ondernemer AOW?
Ja. Iedereen die in Nederland woont of werkt bouwt AOW op, ook ondernemers. De hoogte hangt af van het aantal jaren dat u in Nederland woonde of werkte.
Wanneer bereik ik de AOW-leeftijd?
In 2026 en 2027 is de AOW-leeftijd 67 jaar, en van 2028 tot en met 2031 is dat 67 jaar en 3 maanden (bron: Rijksoverheid, augustus 2026).
Is sparen in box 3 een goed alternatief?
Het geeft meer vrijheid, want u kunt altijd bij uw geld. U mist wel de aftrek in box 1, en vermogen boven het heffingsvrij vermogen wordt belast in box 3.
Firmfocus jaarlidmaatschap voordelen

Laatst beschikbare branchecijfers en Office tools?

Verkrijg direct toegang tot alle stappen, downloads en tools voor ondernemers.

Verkrijg direct toegang