Informatie lidmaatschap geen automatische verlenging
EN
ES

De financiële functie: controleren en adviseren

Betrouwbare cijfers en betere beslissingen

In dit onderwerp: Financiën 15

Controleren en adviseren

Een sterke financiële functie doet twee dingen: ze zorgt dat de cijfers kloppen en ze helpt u betere beslissingen te nemen. In het mkb ligt de nadruk vaak op het eerste. Hier leest u hoe u beide rollen invult, ook zonder eigen financiële afdeling.

Goed om te weten

Volgens EY verschuift de rol van de financiële functie van cijfers bewaken naar actief sturen op waarde en groei (bron: EY, augustus 2025). Ook in een kleine onderneming loont het om finance meer te zien als sparringpartner dan als verplichting.

Twee rollen van de financiële functie

De controlerende rol

  • een volledige en juiste administratie;
  • tijdige aangiften en jaarcijfers;
  • afspraken over wie betalingen mag doen en goedkeurt;
  • controle op debiteuren, voorraad en kas;
  • naleving van fiscale en wettelijke regels.

De adviserende rol

  • begroten en vergelijken met de werkelijkheid;
  • kostprijs en marge per product of dienst;
  • scenario's doorrekenen voor investeringen en groei;
  • liquiditeit vooruit plannen;
  • de cijfers vergelijken met de branche.

PwC beschrijft deze verschuiving als de stap van scorekeeper naar businesspartner: van terugkijken naar vooruitkijken, waarbij automatisering tijd vrijmaakt voor analyse (bron: PwC, juni 2021). In het mkb hoeft dat geen grote afdeling te zijn. Het gaat erom dat iemand de cijfers vastlegt en ze daarna vertaalt naar keuzes.

Wie doet wat in het mkb?

Rollen in de financiële functie

Rol Wat deze rol oplevert
Ondernemer Bepaalt de koers, kijkt maandelijks naar de cijfers en neemt de beslissingen
Boekhouder Verwerkt facturen en bankmutaties en bereidt de btw-aangifte voor
Accountant Stelt de jaarrekening samen of controleert die, en adviseert over fiscale zaken
Controller Bewaakt de cijfers gedurende het jaar, maakt analyses en adviseert over sturing; in het mkb vaak parttime of interim
Adviseur Denkt mee bij grote keuzes, zoals financiering, investeringen of overname

Hoe kleiner de onderneming, hoe meer rollen bij de ondernemer zelf liggen. Besteedt u de uitvoering uit, blijf dan zelf eigenaar van de analyse: alleen u weet welke keuzes er op tafel liggen.

Wat een adviserende rol oplevert

Met een adviserende blik ziet u eerder waar marge weglekt, welke klanten of producten weinig opleveren en wanneer de liquiditeit krap wordt. U vergelijkt uw cijfers met de begroting en met vergelijkbare bedrijven, en u rekent investeringen door voordat u ze doet. Dat maakt het verschil tussen bijsturen en achteraf schade beperken.

Zo versterkt u uw financiële functie

  1. 01

    Leg de basis

    Zorg voor een administratie die het hele jaar bij is, met heldere afspraken over wie wat doet.

  2. 02

    Kies vijf kerncijfers

    Bijvoorbeeld omzet, brutomarge, kosten, debiteurendagen en liquiditeit. Bekijk ze elke maand.

  3. 03

    Vergelijk met begroting en branche

    Gebruik de Business Planner voor uw begroting en de benchmarktool om uw cijfers naast uw branche te leggen.

  4. 04

    Plan een vast cijfergesprek

    Bespreek elk kwartaal de cijfers met uw boekhouder, accountant of adviseur, en spreek acties af.

Tip

Wilt u weten wat uw producten of diensten echt kosten? Lees hoe Activity Based Costing werkt en hoe u kosten bespaart met benchmarking.

Veelgestelde vragen over de financiële functie

Wat is het verschil tussen een boekhouder en een controller?
Een boekhouder verwerkt de administratie. Een controller analyseert de cijfers, bewaakt de doelen en adviseert over sturing.
Heb ik als klein bedrijf een controller nodig?
Niet fulltime. Veel mkb-bedrijven werken met een parttime of interim-controller, of laten hun accountant ook een adviserende rol spelen.
Welke cijfers moet ik elke maand bekijken?
In elk geval omzet, brutomarge, kosten, openstaande debiteuren en uw banksaldo, vergeleken met uw begroting.
Hoe zorg ik dat mijn cijfers betrouwbaar zijn?
Verwerk de administratie op vaste momenten, gebruik een bankkoppeling en spreek af wie betalingen mag goedkeuren.
Waarom zou ik mijn cijfers met mijn branche vergelijken?
Zo ziet u of uw marge of een kostenpost afwijkt van vergelijkbare bedrijven, en waar de grootste verbeterkansen liggen.