SBI-code 85.2 · Onderdeel van onderwijs (85)

Brancheinformatie en cijfers primair en speciaal onderwijs

Gewone basisscholen, scholen voor speciaal basisonderwijs en expertisecentra voor speciaal onderwijs vormen samen het primair en speciaal onderwijs. Hun markt wordt vooral door demografie bepaald: het aantal leerlingen in het primair onderwijs daalt van 1.465.300 in 2025 naar 1.421.100 in 2032 en stijgt daarna weer (bron: OCW, april 2026). Daarbij bepaalt het lerarentekort, vooral in de grote steden, hoeveel ruimte scholen hebben om te vernieuwen.

Bekijk de lidmaatschappen Sectorrapport primair en speciaal onderwijs

Vanaf € 15 · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Bedrijven: 1.390; 3e kwartaal 2026
Groei sinds 2007: +11,2%; 1.250 in 2007, 1.390 in het 3e kwartaal van 2026
Ondernemersvertrouwen: -5,3; 3e kwartaal 2026, Nederland
Vacatures: 11.400; 2e kwartaal 2026, onderwijs (SBI P)

Bron: CBS, bewerking Firmfocus · Bijgewerkt oktober 2026 · Bronnen en definities

Markt en ontwikkeling van de branche primair en speciaal onderwijs

Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche primair en speciaal onderwijs zelf.

Aantal bedrijven

2007 tot en met 3e kwartaal 2026

Het aantal bedrijven in de branche primair en speciaal onderwijs groeide van 1.250 in 2007 naar 1.390 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Groei vergeleken met de branche onderwijs

Index, 2007 = 100

Tussen 2007 en 2026 groeide het aantal bedrijven in de branche primair en speciaal onderwijs met 11,2%, tegenover een groei van 415,4% in de branche onderwijs (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Primair en speciaal onderwijs binnen onderwijs

Aantal bedrijven in het 3e kwartaal van 2026

In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche primair en speciaal onderwijs 1.390 van de 144.640 bedrijven in de branche onderwijs (SBI 85), een aandeel van 1,0% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche onderwijs (SBI 85). Verwante branches zijn de andere subbranches van onderwijs (SBI 85). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.

Waarom geen winstcijfers?

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche primair en speciaal onderwijs, en ook niet voor onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom tonen wij op deze pagina de marktcijfers die er wel zijn.

Aan de slag met de branche primair en speciaal onderwijs

Toegang tot rapporten en tools

Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Vergelijk alle lidmaatschappen

Vooruitzichten voor de branche primair en speciaal onderwijs

Het ondernemersvertrouwen in Nederland stond in het 3e kwartaal van 2026 op -5,3 (bron: CBS, oktober 2026).

Wat speelt er in de branche primair en speciaal onderwijs

Het lerarentekort is de grootste rem op de kwaliteit van het primair onderwijs. ING Research verwacht voor het onderwijs als geheel stabilisatie in 2026 en gematigde groei in 2027, en meldt een lerarentekort in het primair onderwijs van 6,3% landelijk en circa 13,7% in de vijf grootste gemeenten (bron: ING Research, september 2026). Scholen vangen dat op met onderwijsassistenten, zij-instromers, grotere groepen en hier en daar een vierdaagse schoolweek, wat de kwaliteit onder druk zet.

Vanaf 2027 verandert het financiële beeld. Na een periode van bezuinigen krijgen scholen dan € 206 per leerling per jaar voor basisvaardigheden als lezen, schrijven en rekenen (bron: ING Research, september 2026). Dat biedt ruimte voor uitgevers van methoden, onderwijsadviseurs en aanbieders van nascholing met aantoonbaar effectieve aanpakken. De keerzijde blijft dat de leerlingaantallen tot 2032 dalen, waardoor besturen hun vaste lasten moeten verlagen. Voor u als bestuurder of leverancier betekent dit: investeren in kwaliteit kan weer, maar plan formatie en huisvesting op een kleinere leerlingpopulatie, behalve in groeiregio's.

Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).

Achtergrond bij de branche primair en speciaal onderwijs

Over de branche

Het primair onderwijs is een gereguleerde, publiek bekostigde markt zonder prijsconcurrentie. Ouders kiezen vrij een school en het geld volgt de leerling, dus scholen concurreren op kwaliteit, sfeer, identiteit en bereikbaarheid. Naast openbare scholen bestaan bijzondere scholen op religieuze of levensbeschouwelijke grondslag en scholen met een eigen onderwijsconcept, zoals Montessori, Dalton of Jenaplan. Ze vallen onder besturen die variëren van een eenpitter met een enkele school tot stichtingen die tientallen scholen in een regio aansturen. Voor extra ondersteuning werken besturen samen in regionale samenwerkingsverbanden passend onderwijs, die ook beslissen wie naar het speciaal basisonderwijs of speciaal onderwijs gaat.

Rond de scholen draait een toeleveringsmarkt van educatieve uitgevers, ICT-leveranciers, schoolbouwers, schoonmaakbedrijven, kinderopvang en onderwijsadviseurs, waarvan de omzet de budgetten van de besturen volgt. De huisvesting is verdeeld: de gemeente betaalt nieuwbouw en uitbreiding, het bestuur het onderhoud. In dunbevolkte regio's leidt krimp tot fusies, samenwerkingsscholen en sluiting van kleine scholen, terwijl nieuwbouwwijken juist extra lokalen nodig hebben. Overweegt u als leverancier of adviseur deze markt te betreden, kijk dan naar de regionale leerlingprognoses en de inkoopmomenten van de grote besturen.

Producten en diensten

Basisonderwijs
kleuteronderwijs
speciaal basisonderwijs
speciaal onderwijs
voortgezet speciaal onderwijs
onderwijs aan dove en slechthorende kinderen
onderwijs aan blinde en slechtziende kinderen
ambulante begeleiding
onderwijsarrangementen
remedial teaching
leesbegeleiding
rekenondersteuning
verrijkte schooldag
tussenschoolse opvang
integrale kindcentra
digitale leermiddelen
adaptieve oefensoftware
leerlingvolgsysteem
nieuwkomersonderwijs
schakelklassen
onderwijs-zorgarrangementen

Bronnen en definities

Bron: CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.
Branche: SBI 85.2, Primair en speciaal onderwijs. Onderdeel van onderwijs (SBI 85). Onderliggende branches: primair en speciaal onderwijs (SBI 85.20), basisonderwijs voor leerplichtigen (SBI 85.20.1), speciaal basisonderwijs (SBI 85.20.2) en speciaal onderwijs in expertisecentra (SBI 85.20.3).
Financiële cijfers: Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche primair en speciaal onderwijs, en ook niet voor onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom staan die niet op deze pagina.
Aantal bedrijven: Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.

Bron: CBS

Niveau: primair en speciaal onderwijs

Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
Ondernemersvertrouwen: CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over Nederland, alle sectoren.

Bron: CBS

Niveau: Nederland

Periode: 4e kwartaal 2016 tot en met 3e kwartaal 2026, per kwartaal

Bijgewerkt: oktober 2026
Consumentenvertrouwen: CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.

Bron: CBS

Niveau: Nederland

Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand

Bijgewerkt: oktober 2026
Vacatures: Openstaande vacatures in de branche onderwijs (SBI P), per kwartaal.

Bron: CBS

Niveau: onderwijs (SBI P)

Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
Omschrijving en trends: Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
Actualiteit: Laatst bijgewerkt in oktober 2026.

Gebruik in uw rapportage

Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.

Firmfocus, Branchecijfers primair en speciaal onderwijs (SBI 85.2). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/primair-en-speciaal-onderwijs-852

Rapporten

Veelgestelde vragen over de branche primair en speciaal onderwijs

Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.

Waarom staan er geen winstcijfers voor de branche primair en speciaal onderwijs?

Het CBS publiceert geen aparte winst- en kostencijfers voor de branche primair en speciaal onderwijs en ook niet voor onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom tonen wij hier de marktcijfers die er wel zijn: het aantal bedrijven, de vacatures en het ondernemersvertrouwen.

Hoeveel bedrijven telt de branche primair en speciaal onderwijs?

In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche primair en speciaal onderwijs 1.390 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Hoe ontwikkelt het aantal bedrijven zich?

Sinds 2007 groeide het aantal bedrijven in de branche primair en speciaal onderwijs met 11,2%; in de branche onderwijs (SBI 85) was de ontwikkeling +415,4% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Wat speelt er in de branche primair en speciaal onderwijs?

Het lerarentekort is de grootste rem op de kwaliteit van het primair onderwijs (bron: Firmfocus, oktober 2026).

Wat staat er in het sectorrapport?

Het sectorrapport is een PDF met de marktcijfers van de branche primair en speciaal onderwijs, de trends en de bronnen, in één document om te bewaren of te delen.