SBI-code 85.4 · Onderdeel van onderwijs (85)

Brancheinformatie en cijfers tertiair onderwijs

Hogescholen en universiteiten vormen samen het tertiair onderwijs: van associate degree en bachelor tot master, promotie en postdoc, aangevuld met onderzoek en kennisoverdracht naar bedrijven. De sector krimpt de komende jaren, vooral in het wetenschappelijk onderwijs, waar het aantal studenten daalt van 333.800 in 2025 naar 305.900 in 2032 (bron: OCW, april 2026). Ook de instroom van internationale studenten neemt af.

Vanaf € 15 · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Bedrijven
600
3e kwartaal 2026
Groei sinds 2007
+81,8%
330 in 2007, 600 in het 3e kwartaal van 2026
Ondernemersvertrouwen
-5,3
3e kwartaal 2026, Nederland
Vacatures
11.400
2e kwartaal 2026, onderwijs (SBI P)

Bron: CBS, bewerking Firmfocus · Bijgewerkt oktober 2026 · Bronnen en definities

Markt en ontwikkeling van de branche tertiair onderwijs

Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche tertiair onderwijs zelf.

Aantal bedrijven

2007 tot en met 3e kwartaal 2026

Het aantal bedrijven in de branche tertiair onderwijs groeide van 330 in 2007 naar 600 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Groei vergeleken met de branche onderwijs

Index, 2007 = 100

Tussen 2007 en 2026 groeide het aantal bedrijven in de branche tertiair onderwijs met 81,8%, tegenover een groei van 415,4% in de branche onderwijs (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Tertiair onderwijs binnen onderwijs

Aantal bedrijven in het 3e kwartaal van 2026

In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche tertiair onderwijs 600 van de 144.640 bedrijven in de branche onderwijs (SBI 85), een aandeel van 0,4% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Gemiddelde
456
Hoogste
6002026
Laagste
1952017
Laatste
6003e kwartaal 2026
Tertiair onderwijs
181,8index 2026
Onderwijs (SBI 85)
515,4index 2026
Verschil
-333,6 punt2026
Basisjaar
2007= 100
Tertiair onderwijs
6003e kwartaal 2026
Aandeel
0,4%van onderwijs
Grootste verwant
137.965overig onderwijs
onderwijs
144.640totaal 3e kwartaal 2026

Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche onderwijs (SBI 85). Verwante branches zijn de andere subbranches van onderwijs (SBI 85). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.

Waarom geen winstcijfers?

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche tertiair onderwijs, en ook niet voor onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom tonen wij op deze pagina de marktcijfers die er wel zijn.

Vooruitzichten voor de branche tertiair onderwijs

Het ondernemersvertrouwen in Nederland stond in het 3e kwartaal van 2026 op -5,3 (bron: CBS, oktober 2026).

Achtergrond bij de branche tertiair onderwijs

Over de branche

Het hoger onderwijs is een binaire markt. Hogescholen geven beroepsgericht onderwijs, met een sterke regionale binding en praktijkgericht onderzoek via lectoraten. Universiteiten combineren wetenschappelijk onderwijs met fundamenteel onderzoek en trekken studenten en onderzoekers uit het hele land en het buitenland. Naast de bekostigde instellingen bestaan private hogescholen en aanbieders die geaccrediteerde opleidingen geven, vaak in deeltijd voor werkenden. Elke opleiding heeft een accreditatie van de NVAO nodig om een erkend diploma te mogen uitreiken.

De inkomsten komen uit de rijksbijdrage op basis van studenten, diploma's en vaste bedragen voor onderzoek, uit wettelijk collegegeld en, vooral bij universiteiten, uit onderzoeksgeld van NWO, de EU en bedrijven. Personeel is de grootste kostenpost, gevolgd door een omvangrijke vastgoedportefeuille met laboratoria en collegezalen. Rond de instellingen draait een markt van studentenhuisvesting, ICT, onderzoeksapparatuur, uitgevers en spin-offbedrijven. Voor u als ondernemer zijn hogescholen en universiteiten vooral partners: voor stagiairs, contractonderzoek, gezamenlijke subsidieaanvragen en het opleiden van uw medewerkers.

Producten en diensten

  • Associate degrees
  • bacheloropleidingen
  • masteropleidingen
  • professionele masters
  • research masters
  • promotietrajecten
  • postdoc-onderzoek
  • deeltijdopleidingen
  • duale opleidingen
  • contractonderwijs
  • contractonderzoek
  • praktijkgericht onderzoek
  • fundamenteel onderzoek
  • microcredentials
  • post-initiële opleidingen
  • executive education
  • online cursussen
  • summer schools
  • kennisoverdracht
  • spin-offbedrijven
  • onderzoeksfaciliteiten
  • lectoraten

Plaats in de SBI

Bronnen en definities

Bron

CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.

Branche

SBI 85.4, Tertiair onderwijs. Onderdeel van onderwijs (SBI 85). Onderliggende branches: niet-universitair hoger onderwijs (SBI 85.41) en universitair hoger onderwijs (SBI 85.42).

Financiële cijfers

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche tertiair onderwijs, en ook niet voor onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom staan die niet op deze pagina.

Aantal bedrijven

Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.

  • Bron: CBS
  • Niveau: tertiair onderwijs
  • Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
Ondernemersvertrouwen

CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over Nederland, alle sectoren.

  • Bron: CBS
  • Niveau: Nederland
  • Periode: 4e kwartaal 2016 tot en met 3e kwartaal 2026, per kwartaal
  • Bijgewerkt: oktober 2026
Consumentenvertrouwen

CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.

  • Bron: CBS
  • Niveau: Nederland
  • Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
  • Bijgewerkt: oktober 2026
Vacatures

Openstaande vacatures in de branche onderwijs (SBI P), per kwartaal.

  • Bron: CBS
  • Niveau: onderwijs (SBI P)
  • Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
Omschrijving en trends

Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.

Actualiteit

Laatst bijgewerkt in oktober 2026.

Gebruik in uw rapportage

Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.

Firmfocus, Branchecijfers tertiair onderwijs (SBI 85.4). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/tertiair-onderwijs-854

Veelgestelde vragen over de branche tertiair onderwijs

Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.

Waarom staan er geen winstcijfers voor de branche tertiair onderwijs?
Het CBS publiceert geen aparte winst- en kostencijfers voor de branche tertiair onderwijs en ook niet voor onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom tonen wij hier de marktcijfers die er wel zijn: het aantal bedrijven, de vacatures en het ondernemersvertrouwen.
Hoeveel bedrijven telt de branche tertiair onderwijs?
In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche tertiair onderwijs 600 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Hoe ontwikkelt het aantal bedrijven zich?
Sinds 2007 groeide het aantal bedrijven in de branche tertiair onderwijs met 81,8%; in de branche onderwijs (SBI 85) was de ontwikkeling +415,4% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Wat speelt er in de branche tertiair onderwijs?
Het hoger onderwijs kreeg forse bezuinigingen te verwerken: de uitgaven dalen in 2025-2030 met bijna € 800 miljoen (bron: NRTO, september 2025).
Wat staat er in het sectorrapport?
Het sectorrapport is een PDF met de marktcijfers van de branche tertiair onderwijs, de trends en de bronnen, in één document om te bewaren of te delen.
Voor leden

Meer over tertiair onderwijs

Het sectorrapport tertiair onderwijs als PDF en de Excel-bedrijfstakdatabase met alle branches. De Firmfocus Business Planner en de Firmfocus Advisor zijn inbegrepen.

  • Sectorrapport tertiair onderwijs
  • Excel-bedrijfstakdatabase
  • Geen automatische verlenging
Bekijk de lidmaatschappen Vanaf € 15 · betalen op factuur of online