Focus en motivatie: zo houdt u als starter koers

De eerste maanden als ondernemer voelen vaak als hard werken zonder richting. Er is altijd iets dat nu moet: een offerte, een factuur, een klant die belt, een website die nog af moet. Wie zich laat leiden door wat vandaag het hardst roept, is aan het eind van het jaar druk geweest maar nauwelijks opgeschoten. Focus en motivatie zijn daarom geen zachte onderwerpen. Ze bepalen waar uw schaarse uren naartoe gaan.

Begin bij het waarom

Schrijf op waarom u voor uzelf bent begonnen en wat u over een paar jaar bereikt wilt hebben. Vraag bij elk antwoord nog een keer "waarom?", tot u bij de kern komt. Vrijheid, vakmanschap, een beter inkomen of iets willen bouwen: het zijn allemaal goede redenen, maar ze leiden tot andere keuzes. Wie vooral vrijheid zoekt, moet oppassen voor een bedrijf dat zeven dagen per week aandacht vraagt. Wie wil groeien, moet vroeg nadenken over personeel en systemen.

Dat antwoord is ook uw anker op slechte dagen. Ondernemen gaat met pieken en dalen, en motivatie die alleen op enthousiasme drijft, houdt het zelden een heel jaar vol.

Van ambitie naar kwartaaldoelen

Een grote ambitie wordt pas bruikbaar als u haar vertaalt naar doelen voor de korte termijn. Een eenvoudige opbouw werkt voor de meeste starters:

1. 01

   Een stip op de horizon

   Waar staat uw bedrijf over drie jaar? Denk aan omzet, het soort klanten, uw rol en hoeveel u werkt. Dit komt rechtstreeks uit de visie in uw ondernemingsplan.

2. 02

   Doelen voor dit jaar

   Kies er hooguit drie of vier, en maak ze meetbaar: een omzet, een aantal vaste klanten, een product dat klaar is.

3. 03

   Prioriteiten per kwartaal

   Wat moet er de komende drie maanden gebeuren om op koers te blijven? Dit is het niveau waarop u echt stuurt.

4. 04

   Een weekplanning

   Reserveer elke week vaste tijd voor de kwartaalprioriteiten, voordat de agenda volloopt met klantwerk en losse verzoeken.

Evalueer elk kwartaal: wat is gelukt, wat niet en waarom? Pas doelen aan als de werkelijkheid daarom vraagt. Een doel bijstellen is geen falen; een doel vasthouden dat niet meer klopt, kost alleen energie. Deze manier van sturen ligt dicht bij de Balanced Scorecard, die grotere bedrijven gebruiken om strategie meetbaar te maken.

Nee zeggen hoort erbij

Focus betekent vooral kiezen wat u niet doet. Een opdracht die niet bij uw doelgroep past, een klant die alleen op prijs koopt of een tweede productlijn voordat de eerste loopt: ze voelen als kansen, maar trekken u weg van wat u had besloten. Een handige toets bij elk nieuw verzoek is de vraag of het bijdraagt aan een van uw jaardoelen. Zo nee, dan heeft u een goede reden om het af te wijzen of door te verwijzen.

Gemotiveerd blijven als u er alleen voor staat

Veel starters werken alleen, zonder collega's om mee te sparren of een leidinggevende die waardering uitspreekt. Organiseer dat zelf:

• Zoek een klankbord: een ervaren ondernemer, een mentor of een groep startende ondernemers die elkaar regelmatig spreekt.
• Maak voortgang zichtbaar: houd bij wat u per maand heeft bereikt. In een drukke periode vergeet u snel hoeveel er al staat.
• Bescherm uw energie: plan vrije tijd net zo serieus als werk. Uitputting is een van de stilste redenen waarom bedrijven stoppen.
• Leer bij: een cursus, een vakboek of een gesprek met iemand uit een andere branche geeft vaak meer nieuwe energie dan een extra avond doorwerken.

De Firmfocus Advisor kan daarbij een eerste sparringpartner zijn: u legt een keuze voor en krijgt een reactie op basis van uw plan, uw branche en uw cijfers. Dat vervangt geen menselijk netwerk, maar helpt wel om op een avond een besluit te nemen in plaats van het nog een week te laten liggen.

Leeslijst voor ondernemers

Een goed boek of artikel geeft op een rustige avond vaak meer richting dan een extra uur doorwerken. Deze titels komen terug in de artikelen voor starters, omdat ze een methode of inzicht bevatten dat u direct kunt toepassen.

• Eric Ries, The Lean Startup: uw idee toetsen met kleine experimenten en leren van wat klanten doen. Zie idee en markt toetsen.
• Osterwalder, Pigneur, Bernarda, Smith en Papadakos, Value Proposition Design (2014): het klantprofiel en uw aanbod naast elkaar, zodat u ziet waar het past.
• Steve Blank, Why the Lean Start-Up Changes Everything (Harvard Business Review, 2013): waarom een businessmodel begint als een reeks aannames die u buiten de deur toetst.
• Marn en Rosiello, Managing Price, Gaining Profit (Harvard Business Review, 1992): de klassieker over prijs als sterkste hefboom op winst. Zie prijs bepalen.
• Noam Wasserman, The Founder's Dilemma (Harvard Business Review, 2008): wat er gebeurt met de rol van oprichters als een bedrijf groeit. Lees dit vóór u met een compagnon begint.
• Collis en Rukstad, Can You Say What Your Strategy Is? (Harvard Business Review, 2008): uw koers samenvatten in een paar zinnen die iedereen begrijpt. Zie ook strategisch plan op één pagina.