Brancheinformatie en cijfers vervaardiging van plantaardige en dierlijke oliën en vetten (geen margarine en andere spijsvetten)

Het werk begint bij het persen: zaden worden geplet, geperst en met een oplosmiddel geëxtraheerd, waarna olie en schroot apart worden verkocht. Bij soja is het schroot naar gewicht het hoofdproduct en gaat het naar mengvoerfabrieken; bij koolzaad en zonnebloem weegt de olie zwaarder. Raffinaderijen ontzuren, bleken en ontgeuren ruwe olie en kunnen die harden, fractioneren of mengen tot vetten met een specifiek smeltgedrag voor chocolade, bakkerij en frituur. Internationale agrohandelshuizen beheersen het persen in de havens, terwijl gespecialiseerde raffinaderijen en vetmengbedrijven de maatwerkmarkt bedienen. Aparte segmenten zijn de destructiebedrijven die slachtbijproducten verwerken tot technisch vet, en de winning van visolie. Margarine en spijsvetmengsels vallen onder een andere klasse.

De verwerkingsmarge, het verschil tussen de inkoopprijs van zaad of ruwe olie en de opbrengst van olie, schroot en bijproducten, bepaalt het resultaat en schommelt sterk met oogsten, wisselkoersen en biobrandstofbeleid. Na de grondstof zijn energie, logistiek en onderhoud de grootste posten; personeel weegt relatief licht. Kengetallen om te volgen zijn de benutting van pers- en raffinagecapaciteit, de olieopbrengst per ton zaad, het energieverbruik per ton en het aandeel gecertificeerde grondstof. Voor voedingsolie gelden strenge normen voor procescontaminanten die bij het ontgeuren ontstaan, en certificering zoals RSPO voor palmolie bepaalt de toegang tot grote klanten. Wilt u een positie in deze markt opbouwen, dan zit de waarde vooral in maatwerkvetten, gecertificeerde ketens en dierlijke en andere restvetten voor de biobrandstofmarkt.