Stappenplan bedrijf starten: van idee tot eerste factuur

De meeste starters beginnen bij de KVK. Begrijpelijk, want de inschrijving voelt als de echte start. Maar wie inschrijft voordat het idee getoetst is, de rechtsvorm gekozen en de naam gecontroleerd, moet later dingen terugdraaien: een andere naam, een overstap naar een bv, een plan dat achteraf op een verkeerde prijs blijkt te rusten.

Plannen helpt, maar niet als doel op zich. Een meta-analyse van onderzoek naar ondernemingsplannen liet zien dat plannen bijdraagt aan de prestaties van een bedrijf, en dat het effect afhangt van de context, zoals hoe nieuw het bedrijf is (bron: Brinckmann e.a., 2010). De onderzoekers pleiten daarom voor plannen en leren tegelijk. Daar is dit stappenplan op gebouwd: elke stap levert een concreet resultaat op, en wat u onderweg leert, mag een eerdere stap bijstellen.

De acht stappen op een rij

Elke stap heeft een eigen artikel. Belangrijker dan de naam van de stap is wat die oplevert: zonder dat resultaat staat de volgende stap op drijfzand.

1. 01

   Idee en markt toetsen

   Onderzoek of er vraag is, wie uw klanten zijn en wat bedrijven in uw branche omzetten en verdienen. Praat met mogelijke klanten voordat u iets bouwt of koopt. Resultaat: een getoetst idee, of het inzicht dat een ander idee beter is.

2. 02

   Ondernemingsplan schrijven

   Werk doelgroep, aanbod, prijs, marketing en organisatie uit, met een financieel plan als sluitstuk. Resultaat: een plan waarmee u zelf stuurt en dat een financier kan beoordelen.

3. 03

   Rechtsvorm kiezen

   Kies tussen eenmanszaak, vof en bv op basis van risico, verwachte winst en de vraag of u alleen of samen begint. Resultaat: een rechtsvorm die past bij uw risico en ambitie.

4. 04

   Bedrijfsnaam en vergunningen

   Controleer of uw naam vrij is als handelsnaam, merk en domeinnaam, en zoek uit welke vergunningen uw activiteit en locatie vragen. Resultaat: een naam die u mag gebruiken en een lijst met vergunningen en eisen.

5. 05

   Inschrijven bij de KVK

   Schrijf uw bedrijf in het Handelsregister in. Een bv richt u eerst op bij de notaris. Resultaat: een KVK-nummer, en daarna van de Belastingdienst uw btw-gegevens.

6. 06

   Belasting en administratie

   Open een zakelijke rekening, kies een boekhoudsysteem, zet de btw-aangiftes in uw agenda en reserveer vanaf de eerste factuur voor de inkomstenbelasting. Resultaat: een administratie die vanaf de eerste dag klopt.

7. 07

   Verzekeringen

   Bepaal welke risico's u niet zelf kunt dragen, zoals aansprakelijkheid en inkomensverlies bij ziekte. Resultaat: per risico een bewuste keuze: verzekeren, zelf dragen of beperken.

8. 08

   Financiering en subsidies

   Bereken hoeveel geld u nodig heeft tot de omzet op gang is en kies de passende bron: eigen geld, bank, Qredits, familie of een regeling. Resultaat: een sluitende financiering met buffer.

Waarom deze volgorde

Drie verbanden bepalen de volgorde. Wie ze kent, kan stappen gerust laten overlappen zonder iets over te doen.

• Eerst toetsen, dan schrijven: een ondernemingsplan op aannames die niemand heeft gecontroleerd, ziet er overtuigend uit en klopt toch niet. De gesprekken met klanten uit de eerste stap leveren de prijzen en volumes voor het plan.
• Rechtsvorm en naam vóór de KVK: bij de inschrijving legt u beide vast. Wie later van eenmanszaak naar bv overstapt, heeft een notaris nodig en schrijft de bv opnieuw in.
• Financiering als sluitstuk: pas als investeringen, kosten en omzet op papier staan, weet u hoeveel geld u nodig heeft. Een bank of Qredits beoordeelt juist dat financieel plan.

In de praktijk lopen stappen door elkaar. U vraagt een offerte voor een verzekering terwijl u nog aan het plan schrijft, of u past uw prijs aan na een gesprek met de bank. Dat is prima, zolang u de uitkomst van eerdere stappen bijwerkt.

Klein starten of groter starten

Een zzp'er die vanuit huis begint, doorloopt dezelfde stappen als een ondernemer die een pand huurt en personeel aanneemt. Het verschil zit in de zwaarte van elke stap.

Vijf valkuilen onderweg

• Inschrijven als eerste stap: de inschrijving is snel geregeld, maar zegt niets over de vraag of uw idee werkt. Schrijf pas in als idee, plan, rechtsvorm en naam staan.
• Een naam zonder controle: een handelsnaam die te veel lijkt op die van een bedrijf in dezelfde branche en regio, mag u niet voeren. Zo'n conflict komt meestal pas als het logo al op de bus staat.
• Omzet op basis van hoop: een omzetprognose die niet is getoetst aan klantgesprekken of branchecijfers, is het zwakste deel van veel plannen. Gebruik de branchecijfers als ijkpunt.
• Geen geld apart voor belasting: de aanslag inkomstenbelasting over uw eerste jaar komt vaak pas na afloop. Verwacht u winst, vraag dan een voorlopige aanslag aan, zodat u per maand betaalt.
• Financiering zonder buffer: klanten betalen later dan gepland en de eerste maanden lopen zelden volgens schema. Neem in uw liquiditeitsbegroting ruimte op voor een tegenvallende start.