Energiebesparingsplicht voor bedrijven

Wat is de energiebesparingsplicht?

Sinds 1 januari 2024 staat de plicht in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) voor bedrijfsactiviteiten en in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor gebouwen (bron: IPLO, juli 2025). De kern is eenvoudig: verdient een maatregel zich binnen vijf jaar terug, dan neemt u hem (bron: IPLO, oktober 2026). Sinds 1 juli 2023 hoort daar ook eigen duurzame opwek tot uw jaarverbruik bij, net als overstappen op een energiedrager met minder CO2-uitstoot (bron: IPLO, oktober 2026).

Wie valt onder de energiebesparingsplicht?

De plicht geldt per locatie en per kalenderjaar, vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgasequivalent (bron: IPLO, oktober 2026). Andere brandstoffen rekent u om naar aardgas met dezelfde energie-inhoud. Het gaat dus om verbruik, niet om de omvang van uw bedrijf: een bakkerij met elektrische ovens of een supermarkt met veel koeling zit eerder boven de drempel dan een adviesbureau op een etage.

Blijft u onder beide drempels, of bent u volledig zelfvoorzienend zonder afname van het net? Dan geldt er geen besparingsplicht en ook geen informatieplicht (bron: IPLO, oktober 2026).

Twee routes om aan de plicht te voldoen

Informatieplicht: zo rapporteert u via het eLoket

U rapporteert eens per vier jaar welke maatregelen u hebt genomen, via het eLoket van RVO met eHerkenning op niveau 2+ (bron: IPLO, oktober 2026). De volgende rapportage moet binnen zijn vóór 1 december 2027; dat geldt ook voor locaties die na 1 december 2022 zijn gestart (bron: RVO, augustus 2026). Kon een maatregel nog niet, dan vermeldt u de geplande datum. Bent u te laat, meld u dan bij de omgevingsdienst, want RVO is geen bevoegd gezag; u krijgt een redelijke termijn om alsnog te rapporteren (bron: RVO, augustus 2026).

Veel bedrijven gingen u voor. Op 1 oktober 2025 hadden 56.715 locaties gerapporteerd, ongeveer 52,5% van de plichtige locaties, en 71% van de gemelde maatregelen was volledig uitgevoerd (bron: Ministerie van KGG, december 2025).

Onderzoeksplicht voor grote verbruikers

Boven 10 miljoen kWh of 170.000 m3 aardgasequivalent geldt voor bepaalde activiteiten een onderzoeksplicht (artikel 5.15b Bal); voor die activiteiten brengt u alle rendabele maatregelen zelf in kaart en gebruikt u de EML niet (bron: IPLO, oktober 2026). Voor het gebouwdeel blijft de informatieplicht gelden.

Wie is aanspreekbaar als u huurt?

Voor bedrijfsactiviteiten is degene die de activiteit uitvoert aanspreekbaar, voor het gebouw de eigenaar. In de praktijk neemt de verhuurder dus meestal de maatregelen aan het gebouw en de huurder die in het eigen bedrijfsproces (bron: IPLO, oktober 2026). Een webshop in een gehuurde opslaghal regelt zelf de maatregelen in de eigen bedrijfsvoering, terwijl de eigenaar zorgt voor de isolatie van de hal. Leg die verdeling vast in het huurcontract.

Handhaving: de omgevingsdienst denkt mee

Het bevoegd gezag is meestal de gemeente en bij complexe bedrijven de provincie; het toezicht loopt via de omgevingsdienst (bron: IPLO, maart 2026). Netbeheerders delen verbruiksgegevens met de omgevingsdiensten.

Blijven maatregelen uit, dan kan het bevoegd gezag een last onder dwangsom opleggen met een hersteltermijn van bijvoorbeeld vier weken tot drie maanden, en zo nodig bestuursdwang toepassen (bron: IPLO, maart 2026).

Wat verandert er aan de energiebesparingsplicht?

Het kabinet herziet de regels; de voorgenomen ingangsdatum is 1 juli 2027 (bron: IPLO, juli 2026). Dit zijn de belangrijkste voornemens:

• De terugverdientijd gaat van vijf naar zeven jaar, dus meer maatregelen worden verplicht (bron: IPLO, juli 2026).
• Er komt een nieuwe EML met actuele techniek en investeringskosten, en opnieuw vastgestelde energieprijzen die vier jaar vastliggen (bron: IPLO, juli 2026).
• Wie de maatregel moet uitvoeren, rapporteert er ook over: in principe de eigenaar voor het gebouw en degene die de activiteit uitvoert voor processen en faciliteiten (bron: IPLO, juli 2026).
• De onderzoeksplicht vervalt voor 28 sectoren, waaronder sport en recreatie, bouw- en installatiebedrijven en tankstations; dat scheelt ongeveer 1.300 locaties werk (bron: IPLO, mei 2026; Ministerie van KGG, december 2025).
• Nieuwe rapportages bouwen voort op eerdere, zodat u niet bij nul begint (bron: Ministerie van KGG, december 2025).

De drempels blijven 50.000 kWh en 25.000 m3; een eerder genoemde verhoging naar 100.000 kWh is volgens IPLO geen voorgenomen wetgeving (bron: IPLO, juli 2026).

EED-auditplicht: straks telt alleen het energiegebruik

De auditplicht uit de Europese Energie-Efficiëntierichtlijn (EED) geldt nu voor grote ondernemingen: 250 fte of meer, of een omzet boven € 50 miljoen en een balanstotaal boven € 43 miljoen (bron: RVO, september 2026). Zij laten elke vier jaar een energieaudit doen; met ISO 50001 is vrijstelling mogelijk.

Onder de herziene richtlijn telt alleen nog het energiegebruik: een audit vanaf gemiddeld 10 TJ per jaar en een energiebeheersysteem boven 85 TJ (bron: RVO, oktober 2026). Een terajoule (TJ) is een eenheid van energie; met de rekentool van RVO zet u uw verbruik om. Zo kan een middelgroot productiebedrijf auditplichtig worden, terwijl een grote dienstverlener met weinig verbruik erbuiten valt. RVO verwacht de Nederlandse regels na het eerste kwartaal van 2027 (bron: RVO, oktober 2026).

Eisen aan uw bedrijfspand

Energielabel C voor kantoren

Een kantoor heeft sinds 1 januari 2023 minimaal label C nodig, of een primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kWh per m2 per jaar (bron: RVO, juli 2026). Uitzonderingen gelden onder meer als minder dan de helft van het gebouw kantoor is, als kantoor en nevenfuncties samen kleiner zijn dan 100 m2, voor monumenten en bij maatregelen met een terugverdientijd van meer dan tien jaar (bron: IPLO, juni 2026).

Op 1 juli 2026 had 84% van de kantooroppervlakte label C of beter (bron: RVO, juli 2026). Label A in 2030 is geen wettelijke plicht; het was een streefdoel uit het Energieakkoord.

Laadpunten op uw parkeerterrein

Heeft uw bestaande bedrijfspand meer dan 20 parkeerplaatsen, dan is vanaf 1 januari 2027 minimaal een laadpunt per tien plaatsen nodig, of voorbekabeling voor de helft van de plaatsen (bron: Volkshuisvesting Nederland, juni 2026). Ga vooraf na of uw aansluiting dat aankan; lees daarover meer bij netcongestie en zonnepanelen. Over elektrisch rijden met de zaak gaat de pagina duurzame mobiliteit.

Zonne-energie op nieuwe gebouwen

Nieuwe niet-woongebouwen groter dan 250 m2 krijgen vanaf 1 januari 2027 een plicht voor zonne-energie, voor zover dat economisch en functioneel haalbaar is (bron: IPLO, augustus 2026). Voor bestaande bedrijfspanden geldt dat alleen bij een vergunde ingrijpende renovatie, en de gemeentelijke zonnepanelenplicht voor grote daken is geschrapt (bron: RVO, juni 2026).

De komende data op een rij

1. 01

   Lening aanvragen

   De MKB Energiebesparingslening staat open tot en met 11 december 2026 (bron: RVO, oktober 2026).

2. 02

   Laadpunten bij bestaande panden

   Vanaf 1 januari 2027 bij meer dan 20 parkeerplaatsen (bron: Volkshuisvesting Nederland, juni 2026).

3. 03

   Herziene energiebesparingsplicht

   Voorgenomen per 1 juli 2027, met zeven jaar terugverdientijd en een nieuwe EML (bron: IPLO, juli 2026).

4. 04

   Bewijs energiebeheersysteem

   Voor bedrijven boven 85 TJ uiterlijk 11 oktober 2027, onder voorbehoud (bron: RVO, oktober 2026).

5. 05

   Rapportage informatieplicht

   Vóór 1 december 2027 via het eLoket; dan vervalt ook het overgangsrecht uit het Activiteitenbesluit (bron: IPLO, oktober 2026; IPLO, juli 2026).

6. 06

   Eerste audit nieuwe auditplichtigen

   Audit en rapportage uiterlijk 1 april 2028, onder voorbehoud (bron: RVO, oktober 2026).

Zo pakt u het aan

1. 01

   Zet uw verbruik per locatie op een rij

   Haal het jaarverbruik aan stroom en gas uit uw facturen of het klantportaal van uw leverancier.

2. 02

   Doe de Wetchecker

   Dan weet u of de informatieplicht, de onderzoeksplicht of de EED-audit voor u geldt.

3. 03

   Kies uw route

   De Erkende Maatregelenlijst of de terugverdientijd. Stem gebouwmaatregelen af met uw verhuurder.

4. 04

   Plan en rapporteer

   Zet per maatregel datum en kosten op papier, regel eHerkenning en rapporteer vóór 1 december 2027 (bron: IPLO, oktober 2026).

5. 05

   Koppel de maatregelen aan financiering

   Meld investeringen op tijd aan voor de EIA en kijk of een lening de start makkelijker maakt.

De verbruikscijfers die u hiervoor verzamelt, zijn meteen de basis voor uw CO2-voetafdruk. Zo doet u het werk een keer en gebruikt u het twee keer.

Hoe financiert u de maatregelen?

Staat een bedrijfsmiddel op de Energielijst, dan trekt u met de Energie-investeringsaftrek (EIA) 40% van de investering af van uw fiscale winst, bovenop de gewone afschrijving (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Meld de investering binnen drie maanden na de opdracht bij RVO (bron: RVO, september 2026). Het kabinet stelt voor de aftrek per 1 januari 2027 te verhogen naar 45,5%; dat voorstel ligt nog bij het parlement (bron: Rijksoverheid, september 2026).

De MKB Energiebesparingslening van RVO biedt € 10.000 tot € 250.000 per locatie tegen 6,9% vaste rente, maximaal zeven jaar en zonder onderpand, vanaf 10.000 kWh of 5.000 m3 gas per jaar (bron: RVO, oktober 2026). Aanvragen kan tot en met 11 december 2026, zolang het budget van € 5 miljoen strekt (bron: RVO, oktober 2026). Meer regelingen vindt u bij subsidies en financiering voor verduurzaming, en alle duurzaamheidsonderwerpen op een rij op de pagina Duurzaam ondernemen.