Netcongestie, zonnepanelen en salderen voor het mkb

Wat is netcongestie?

Bij netcongestie is het stroomnet in een gebied zo vol dat de netbeheerder geen extra capaciteit meer kan toezeggen. In een groot deel van Nederland is het net bijna vol, vooral op piekmomenten tussen 16.00 en 21.00 uur (bron: Rijksoverheid, september 2026). Wie een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, komt dan op een wachtlijst.

Vergelijk het met de spits op de snelweg: aan het eind van de middag en in de vroege avond staat het vast, daarbuiten is er meer ruimte. Daar zit ook de kans. Wie zijn verbruik verschuift naar rustige uren, heeft minder last van de beperkingen.

Wat betekent netcongestie voor het mkb?

Veel winkels, kantoren en werkplaatsen hebben een kleine aansluiting tot en met 3x80A, en sinds 1 juli 2026 reserveren netbeheerders ook daarvoor geen capaciteit meer (bron: RVO, oktober 2026). Wilt u verzwaren, laadpalen plaatsen, een warmtepomp nemen of zonnepanelen aansluiten, dan kan dat vertraging oplopen. Niet elk bedrijf merkt er iets van; het hangt af van uw regio en uw plannen (bron: RVO, oktober 2026). Een installateur die laadpalen wil voor zijn bestelbussen, gaat dus eerst bij de netbeheerder na of de aansluiting dat aankan.

Wie krijgt voorrang?

Sinds 1 januari 2026 geldt het prioriteringskader van de ACM (bron: ACM, december 2025). Voorrang gaat naar projecten die congestie verminderen, naar veiligheid, zoals ziekenhuizen, defensie en politie, en naar basisbehoeften, zoals woningbouw en onderwijs. Andere bedrijven volgen daarna. Wachten op extra netcapaciteit is dus geen plan; slimmer omgaan met uw huidige aansluiting wel.

Zo haalt u meer uit uw huidige aansluiting

Begin bij inzicht: wanneer gebruikt u stroom, en waarvoor? Daarna liggen deze stappen voor de hand (bron: RVO, oktober 2026).

Komt u er zo niet uit, dan kan een andere locatie met een bestaande aansluiting een uitweg zijn.

Energiehub: samen met uw netburen

In een energiehub stemmen bedrijven op hetzelfde deel van het net, de netburen, hun verbruik en opwek op elkaar af, eventueel met een groepscontract (bron: RVO, juli 2026). Denk aan een bedrijventerrein waar de koelhal van de een stroom afneemt op het moment dat het zonnedak van de buurman veel opwekt. Uw netbeheerder kan vertellen wie uw netburen zijn; betrek ook gemeente en provincie, bijvoorbeeld via de hubregisseur.

Voor onderzoek naar een hub met minstens drie bedrijven met een grootverbruikaansluiting is er de EHUB-subsidie. Die dekt 70% van een studie voor een nieuwe hub, tot € 42.000, of 40% bij uitbreiding van een bestaande hub, tot € 32.000; aanvragen kan tot en met 1 mei 2027 (bron: RVO, oktober 2026).

Grote aansluiting: een flexibel contract

Met een aansluiting zwaarder dan 3x80A en minstens 100 kW vermogen dat u flexibel kunt inzetten, kunt u een flexibel contract afsluiten met uw netbeheerder (bron: RVO, juli 2026). Sinds mei 2026 is het capaciteitssturingscontract (CSC) de hoofdvorm: u krijgt een vergoeding als de netbeheerder uw vermogen op drukke momenten mag beperken. Een contract haalt u niet van de wachtlijst, en boven 1 MW kan de netbeheerder een flexibiliteitsonderzoek verplichten (bron: RVO, juli 2026).

Salderen stopt: wat betekent dat voor uw bedrijf?

Met salderen strepen kleinverbruikers de stroom die ze terugleveren weg tegen de stroom die ze afnemen. Die regeling stopt op 1 januari 2027, ook voor mkb-bedrijven met een aansluiting tot en met 3x80A (bron: Rijksoverheid, augustus 2026). Grootverbruikers konden nooit salderen. Voor kleinverbruikers geldt daarna het volgende (bron: Rijksoverheid, augustus 2026; ACM, augustus 2026):

• Uw leverancier betaalt als terugleververgoeding minimaal 50% van de kale leveringsprijs, zonder energiebelasting en btw; die ondergrens geldt tot 1 januari 2030 (bron: ACM, augustus 2026).
• Leveranciers mogen terugleverkosten rekenen.
• Over alle stroom die u van het net afneemt, betaalt u energiebelasting en btw.
• Stroom die u direct zelf verbruikt, blijft belastingvrij.

De rekensom verandert dus. Een kWh die u zelf gebruikt, bespaart de inkoopprijs plus energiebelasting. Een kWh die u teruglevert, levert alleen de terugleververgoeding op, mogelijk min terugleverkosten. Zoveel mogelijk zelf verbruiken is daarom het devies (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).

Een mkb-bedrijf met een bescheiden verbruik zit grotendeels in de eerste schijven. Elke kWh die u daar niet hoeft in te kopen, scheelt tot € 0,09161 aan energiebelasting (bron: Belastingdienst, januari 2026).

Zonnepanelen op uw bedrijfsdak

Zonnepanelen lonen het meest als u de stroom overdag zelf gebruikt. Een kantoor, een supermarkt met koeling of een werkplaats die overdag draait, past daar goed bij. Een bakkerij die vooral 's nachts bakt, haalt meer uit de panelen met een batterij of door processen te verschuiven.

Op een bedrijfsdak zijn panelen vaak vergunningvrij. Het dak moet ze wel kunnen dragen en de installatie moet brandveilig zijn; bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht kan dat anders liggen (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).

• Vraag vóór de aankoop bij uw netbeheerder na of er ruimte is om terug te leveren; ook teruglevering vraagt netcapaciteit.
• Stem het vermogen af op uw eigen verbruik, zodat u zoveel mogelijk zelf gebruikt.
• Kies een omvormer met een RfG-certificaat en meld de installatie aan.
• De btw op de aanschaf vraagt u terug; over teruggeleverde stroom bent u btw verschuldigd.
• Twijfelt u over de draagkracht van het dak, laat dan een constructeur kijken.

Valt uw locatie onder de energiebesparingsplicht, dan telt eigen duurzame opwek sinds 1 juli 2023 als maatregel: verdient die zich binnen vijf jaar terug, dan legt u hem aan, tot de omvang van uw eigen jaarverbruik (bron: IPLO, oktober 2026).

Welke regelingen helpen bij de investering?

Met de Energie-investeringsaftrek (EIA) trekt u 40% van de investering af van uw fiscale winst, bovenop de gewone afschrijving, met een minimum van € 2.500 per bedrijfsmiddel (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Zonnepanelen tot 100 kW piekvermogen staan op de Energielijst 2026; die grens lag op 55 kW en is verhoogd vanwege het einde van de saldering (bron: RVO, december 2025). Volgens RVO levert de EIA netto gemiddeld ongeveer 10% voordeel op (bron: RVO, september 2026).

Meld de investering binnen drie maanden bij RVO. Die termijn start zodra vaststaat wat u koopt en tegen welke prijs, ook bij een mondelinge opdracht; de factuurdatum telt niet (bron: EY, januari 2026). Het kabinet stelt voor de aftrek per 1 januari 2027 te verhogen naar 45,5%; dat voorstel ligt nog bij het parlement (bron: Rijksoverheid, september 2026). Gaat het om een batterij of een energiemanagementsysteem, kijk dan in de Energielijst of het bedrijfsmiddel erop staat. Leningen, borgstellingen en andere regelingen vindt u bij subsidies en financiering voor verduurzaming.

Handige tools

In vijf stappen grip op uw stroomverbruik

1. 01

   Breng uw verbruik in kaart

   Kijk per uur of per kwartier wanneer u stroom gebruikt, via de slimme meter, uw leverancier of een EMS.

2. 02

   Check de netcapaciteit

   Bekijk de capaciteitskaart en vraag uw netbeheerder vooraf of uitbreiding of teruglevering kan.

3. 03

   Verschuif wat kan

   Laad, koel of produceer waar mogelijk buiten de avondpiek.

4. 04

   Reken de investering door

   Zet zonnepanelen, een batterij of slimme laadpalen af tegen uw eigen verbruik, niet tegen de oude salderingsregels.

5. 05

   Regel de fiscale kant

   Meld de investering op tijd voor de EIA en bewaar de ontvangstbevestiging van RVO bij uw administratie.

Rijdt u elektrisch met de zaak, lees dan ook over duurzame mobiliteit. Met dezelfde verbruiksdata berekent u ook uw CO2-voetafdruk. Alle onderwerpen staan op de pagina Duurzaam ondernemen.