SBI-code 84.1 · Onderdeel van openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (84)

Brancheinformatie en cijfers openbaar bestuur

Ministeries, provincies en gemeenten, uitvoeringsdiensten voor onderwijs, cultuur en milieu, en organen die regels stellen voor een bedrijfstak: dit is het bestuurlijke hart van de overheid. Ze maken beleid, verlenen vergunningen, verdelen subsidies en houden toezicht. Personeel vinden is lastig: overheidsbestuurders hebben met een UWV-spanningsindicator van 16,00 samen met gespecialiseerde verpleegkundigen de krapste arbeidsmarkt van alle beroepen (bron: UWV via ABN AMRO, juni 2026).

Bekijk de lidmaatschappen Sectorrapport openbaar bestuur

Vanaf € 15 · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Bedrijven: 700; 3e kwartaal 2026
Groei sinds 2007: +11,1%; 630 in 2007, 700 in het 3e kwartaal van 2026
Ondernemersvertrouwen: -5,3; 3e kwartaal 2026, Nederland
Vacatures: 22.500; 2e kwartaal 2026, openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI O)

Bron: CBS, bewerking Firmfocus · Bijgewerkt oktober 2026 · Bronnen en definities

Markt en ontwikkeling van de branche openbaar bestuur

Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche openbaar bestuur zelf.

Aantal bedrijven

2007 tot en met 3e kwartaal 2026

Het aantal bedrijven in de branche openbaar bestuur groeide van 630 in 2007 naar 700 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Groei vergeleken met de branche openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen

Index, 2007 = 100

Tussen 2007 en 2026 groeide het aantal bedrijven in de branche openbaar bestuur met 11,1%, tegenover een groei van 21,7% in de branche openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Openbaar bestuur binnen openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen

Aantal bedrijven in het 3e kwartaal van 2026

In het 3e kwartaal van 2026 was de branche openbaar bestuur met 700 bedrijven de grootste binnen de branche openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84), goed voor 75,7% van alle 925 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Gemiddelde: 657
Hoogste: 7252024
Laagste: 6152015
Laatste: 7003e kwartaal 2026

Openbaar bestuur: 111,1index 2026
Openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84): 121,7index 2026
Verschil: -10,6 punt2026
Basisjaar: 2007= 100

Openbaar bestuur: 7003e kwartaal 2026
Aandeel: 75,7%van openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen
Grootste verwant: 210overheidsdiensten
openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen: 925totaal 3e kwartaal 2026

Voor leden: Sectorrapport openbaar bestuurals PDF

Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84). Verwante branches zijn de andere subbranches van openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.

Waarom geen winstcijfers?

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche openbaar bestuur, en ook niet voor openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84) en openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI O). Daarom tonen wij op deze pagina de marktcijfers die er wel zijn.

Aan de slag met de branche openbaar bestuur

Toegang tot rapporten en tools

Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Vergelijk alle lidmaatschappen

Vooruitzichten voor de branche openbaar bestuur

Het ondernemersvertrouwen in Nederland stond in het 3e kwartaal van 2026 op -5,3 (bron: CBS, oktober 2026).

Wat speelt er in de branche openbaar bestuur

De personeelsgroei valt terug: bij gemeenten van 5,3% in 2024 naar 3,6% in 2025, bij het Rijk van 6,2% naar 1,9% (bron: ING Research, september 2026). Na 2027 komen er bezuinigingen bij, want het gemeentefonds is in 2028 circa € 2,5 miljard kleiner (bron: ING Research, september 2026) en het Rijk snijdt vanaf 2029 in zijn apparaatskosten. Tegelijk groeien de opgaven: energietransitie en warmtenetten, woningbouw, klimaatadaptatie, onderhoud van infrastructuur en de uitvoering van de Omgevingswet. Provincies en gemeenten moeten dus meer doen met minder groei.

Wat betekent dat voor u als leverancier of adviseur van lagere overheden? Budgetten voor algemene inhuur komen als eerste onder druk. Projecten die aantoonbaar tijd of personeel besparen, zoals digitale vergunningverlening, of die een wettelijke opgave dichterbij brengen, zoals warmteprogramma's en woningbouwlocaties, houden eerder doorgang. Reken wel op lange besluitvorming en op koerswijzigingen na verkiezingen. Een minderheidskabinet maakt de steun voor de rijksbegroting onzekerder, en dat werkt door in de geldstromen naar provincies en gemeenten.

Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).

Achtergrond bij de branche openbaar bestuur

Over de branche

De groep bestaat uit drie klassen. Het algemeen overheidsbestuur omvat de ministeries, provincies en gemeenten met hun wetgevende, uitvoerende en financiële taken. Een tweede klasse voert overheidsprogramma's uit voor zorg, onderwijs, cultuur, sport, milieu, wonen en welzijn, bijvoorbeeld via omgevingsdiensten, subsidiefondsen en DUO. De derde klasse gaat over regelgeving en belangenbehartiging voor bepaalde bedrijfstakken. Het Rijk zet de kaders, provincies sturen op ruimte, natuur en regionaal vervoer, en gemeenten voeren veel taken uit dicht bij burger en ondernemer, van omgevingsplan tot jeugdhulp en schuldhulpverlening.

Het geld komt uit de rijksbegroting, het gemeente- en provinciefonds, lokale belastingen en leges. Gemeenten hebben weinig eigen inkomsten en zijn dus sterk afhankelijk van wat het Rijk overmaakt; elke wijziging in het gemeentefonds werkt direct door in hun uitgaven. Samen vormen deze organisaties een grote inkoopmarkt voor ICT, bouw en onderhoud, advies, schoonmaak, beveiliging en groenbeheer. Inkoop verloopt via aanbestedingen, vaak gebundeld in regionale samenwerkingsverbanden. Wilt u in deze markt groeien, volg dan de inkoopkalenders en meerjarenbegrotingen van uw doelgroep en specialiseer u in een domein waar de overheid structureel capaciteit tekortkomt.

Producten en diensten

Beleidsvoorbereiding
wet- en regelgeving
verordeningen
omgevingsplannen
omgevingsvergunningen
toezicht en handhaving
lokale belastingen
leges
subsidieverstrekking
burgerzaken
basisregistraties
ruimtelijke ordening
regionale ontwikkeling
uitvoering sociaal domein
studiefinanciering
cultuursubsidies
sportsubsidies
milieutoezicht
omgevingsdiensten
sectorale regelgeving
publieke informatievoorziening
open data
digitale dienstverlening

Bronnen en definities

Bron: CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.
Branche: SBI 84.1, Openbaar bestuur. Onderdeel van openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84). Onderliggende branches: algemeen overheidsbestuur (SBI 84.11), openbaar bestuur op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en welzijn (geen sociale verzekeringen) (SBI 84.12) en openbaar bestuur op het gebied van het bedrijfsleven (SBI 84.13).
Financiële cijfers: Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche openbaar bestuur, en ook niet voor openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84) en openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI O). Daarom staan die niet op deze pagina.
Aantal bedrijven: Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.

Bron: CBS

Niveau: openbaar bestuur

Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
Ondernemersvertrouwen: CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over Nederland, alle sectoren.

Bron: CBS

Niveau: Nederland

Periode: 4e kwartaal 2016 tot en met 3e kwartaal 2026, per kwartaal

Bijgewerkt: oktober 2026
Consumentenvertrouwen: CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.

Bron: CBS

Niveau: Nederland

Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand

Bijgewerkt: oktober 2026
Vacatures: Openstaande vacatures in de branche openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI O), per kwartaal.

Bron: CBS

Niveau: openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI O)

Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
Omschrijving en trends: Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
Actualiteit: Laatst bijgewerkt in oktober 2026.

Gebruik in uw rapportage

Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.

Firmfocus, Branchecijfers openbaar bestuur (SBI 84.1). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/openbaar-bestuur-841

Rapporten

Veelgestelde vragen over de branche openbaar bestuur

Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.

Waarom staan er geen winstcijfers voor de branche openbaar bestuur?

Het CBS publiceert geen aparte winst- en kostencijfers voor de branche openbaar bestuur en ook niet voor openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84) en openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI O). Daarom tonen wij hier de marktcijfers die er wel zijn: het aantal bedrijven, de vacatures en het ondernemersvertrouwen.

Hoeveel bedrijven telt de branche openbaar bestuur?

In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche openbaar bestuur 700 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Hoe ontwikkelt het aantal bedrijven zich?

Sinds 2007 groeide het aantal bedrijven in de branche openbaar bestuur met 11,1%; in de branche openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen (SBI 84) was de ontwikkeling +21,7% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Wat speelt er in de branche openbaar bestuur?

De personeelsgroei valt terug: bij gemeenten van 5,3% in 2024 naar 3,6% in 2025, bij het Rijk van 6,2% naar 1,9% (bron: ING Research, september 2026).

Wat staat er in het sectorrapport?

Het sectorrapport is een PDF met de marktcijfers van de branche openbaar bestuur, de trends en de bronnen, in één document om te bewaren of te delen.