SBI-code 85.41 · Onderdeel van tertiair onderwijs (85.4)

Brancheinformatie en cijfers niet-universitair hoger onderwijs

Hogescholen leiden studenten vanaf ongeveer achttien jaar op voor een beroep op hoger niveau, in voltijd, deeltijd of duaal, van tweejarige associate degree tot bachelor en professionele master. De instroom komt uit havo, vwo en de hoogste niveaus van het mbo. Ook hier zet krimp in: het aantal hbo-studenten daalt van 439.500 in 2025 naar 415.800 in 2032 (bron: OCW, april 2026), wat hogescholen dwingt tot scherpere keuzes in hun aanbod.

Bekijk de lidmaatschappen Sectorrapport niet-universitair hoger onderwijs

Vanaf € 15 · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Bedrijven: 305; 3e kwartaal 2026
Groei sinds 2007: +35,6%; 225 in 2007, 305 in het 3e kwartaal van 2026
Ondernemersvertrouwen: -5,3; 3e kwartaal 2026, Nederland
Vacatures: 11.400; 2e kwartaal 2026, onderwijs (SBI P)

Bron: CBS, bewerking Firmfocus · Bijgewerkt oktober 2026 · Bronnen en definities

Markt en ontwikkeling van de branche niet-universitair hoger onderwijs

Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche niet-universitair hoger onderwijs zelf.

Aantal bedrijven

2007 tot en met 3e kwartaal 2026

Het aantal bedrijven in de branche niet-universitair hoger onderwijs groeide van 225 in 2007 naar 305 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Groei vergeleken met de branche tertiair onderwijs

Index, 2007 = 100

Tussen 2007 en 2026 groeide het aantal bedrijven in de branche niet-universitair hoger onderwijs met 35,6%, tegenover een groei van 81,8% in de branche tertiair onderwijs (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Niet-universitair hoger onderwijs binnen tertiair onderwijs

Aantal bedrijven in het 3e kwartaal van 2026

In het 3e kwartaal van 2026 was de branche niet-universitair hoger onderwijs met 305 bedrijven de grootste binnen de branche tertiair onderwijs (SBI 85.4), goed voor 50,8% van alle 600 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche tertiair onderwijs (SBI 85.4). Verwante branches zijn de andere subbranches van tertiair onderwijs (SBI 85.4). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.

Waarom geen winstcijfers?

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche niet-universitair hoger onderwijs, en ook niet voor tertiair onderwijs (SBI 85.4), onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom tonen wij op deze pagina de marktcijfers die er wel zijn.

Aan de slag met de branche niet-universitair hoger onderwijs

Toegang tot rapporten en tools

Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Vergelijk alle lidmaatschappen

Vooruitzichten voor de branche niet-universitair hoger onderwijs

Het ondernemersvertrouwen in Nederland stond in het 3e kwartaal van 2026 op -5,3 (bron: CBS, oktober 2026).

Wat speelt er in de branche niet-universitair hoger onderwijs

De hbo-markt verschuift van jongeren naar werkenden. Door de krimp van het aantal jongeren en de daling van internationale studenten moeten hogescholen hun voltijdaanbod afslanken, terwijl omscholing en zij-instroom de vraag van werkenden naar deeltijd, associate degrees en korte modules aanjagen. Het STAP-budget is per 2024 gestopt, maar de LLO-katalysator uit het Groeifonds steekt € 392 miljoen in leven lang ontwikkelen (bron: NRTO, september 2025). Hogescholen die modulair werken en microcredentials (erkende certificaten per afgeronde module) uitgeven, kunnen daarvan profiteren.

Financieel wordt het beeld na 2026 iets gunstiger. ING Research verwacht voor het onderwijs als geheel stabilisatie in 2026 en gematigde groei in 2027, nu het kabinet bezuinigingen vanaf 2027 terugdraait (bron: ING Research, september 2026). De arbeidsmarkt blijft om hbo'ers vragen in zorg, onderwijs, techniek en ICT. AI verandert de beroepen waarvoor hogescholen opleiden en de manier waarop zij toetsen. Als werkgever haalt u het meest uit een hogeschool via stages, afstudeeropdrachten, een lectoraat of een maatwerktraject voor uw medewerkers.

Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).

Achtergrond bij de branche niet-universitair hoger onderwijs

Over de branche

Een hogeschool verdient vooral aan studenten: de rijksbijdrage is gebaseerd op ingeschreven studenten en behaalde diploma's, aangevuld met wettelijk collegegeld. Deeltijd- en duale opleidingen, contractonderwijs voor werkgevers en praktijkgericht onderzoek via lectoraten vormen aanvullende inkomstenbronnen. Naast de bekostigde hogescholen werken private aanbieders met geaccrediteerde bachelor- en masteropleidingen, vaak in deeltijd of online, waarvoor de student of de werkgever het volledige tarief betaalt. Elke opleiding heeft een NVAO-accreditatie nodig. De markt is regionaal georganiseerd: grote hogescholen bedienen hun regio met een breed aanbod, kleinere instellingen richten zich op een domein zoals kunst, landbouw of hotelmanagement.

Personeel en huisvesting zijn de grootste kostenposten. Een hogeschool stuurt op de instroom per opleiding, het studiesucces in het eerste jaar, de uitval, de bezettingsgraad van gebouwen en de opbrengst uit contractonderwijs. Opleidingen met weinig studenten drukken op de exploitatie en worden bij krimp als eerste herzien. Wat een hogeschool onderscheidt, zijn nauwe banden met het regionale bedrijfsleven, praktijkopdrachten voor studenten en een aanbod voor werkenden. Bent u private aanbieder, dan zit uw concurrentiekracht in flexibiliteit: instroom op meerdere momenten per jaar, online onderwijs en erkenning van eerder verworven competenties.

Producten en diensten

Associate degrees
hbo-bacheloropleidingen
professionele masters
voltijdopleidingen
deeltijdopleidingen
duale opleidingen
lerarenopleidingen
hbo-verpleegkunde
technische hbo-opleidingen
ICT-opleidingen
kunstvakopleidingen
hotelmanagementopleidingen
praktijkgericht onderzoek
lectoraten
contractonderwijs
post-hbo-opleidingen
microcredentials
erkenning van eerder verworven competenties
online hbo-opleidingen
minoren
afstudeeropdrachten voor bedrijven
internationale programma's

Bronnen en definities

Bron: CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.
Branche: SBI 85.41, Niet-universitair hoger onderwijs. Onderdeel van tertiair onderwijs (SBI 85.4).
Financiële cijfers: Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche niet-universitair hoger onderwijs, en ook niet voor tertiair onderwijs (SBI 85.4), onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom staan die niet op deze pagina.
Aantal bedrijven: Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.

Bron: CBS

Niveau: niet-universitair hoger onderwijs

Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
Ondernemersvertrouwen: CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over Nederland, alle sectoren.

Bron: CBS

Niveau: Nederland

Periode: 4e kwartaal 2016 tot en met 3e kwartaal 2026, per kwartaal

Bijgewerkt: oktober 2026
Consumentenvertrouwen: CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.

Bron: CBS

Niveau: Nederland

Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand

Bijgewerkt: oktober 2026
Vacatures: Openstaande vacatures in de branche onderwijs (SBI P), per kwartaal.

Bron: CBS

Niveau: onderwijs (SBI P)

Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
Omschrijving en trends: Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
Actualiteit: Laatst bijgewerkt in oktober 2026.

Gebruik in uw rapportage

Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.

Firmfocus, Branchecijfers niet-universitair hoger onderwijs (SBI 85.41). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/niet-universitair-hoger-onderwijs-8541

Rapporten

Veelgestelde vragen over de branche niet-universitair hoger onderwijs

Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.

Waarom staan er geen winstcijfers voor de branche niet-universitair hoger onderwijs?

Het CBS publiceert geen aparte winst- en kostencijfers voor de branche niet-universitair hoger onderwijs en ook niet voor tertiair onderwijs (SBI 85.4), onderwijs (SBI 85) en onderwijs (SBI P). Daarom tonen wij hier de marktcijfers die er wel zijn: het aantal bedrijven, de vacatures en het ondernemersvertrouwen.

Hoeveel bedrijven telt de branche niet-universitair hoger onderwijs?

In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche niet-universitair hoger onderwijs 305 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Hoe ontwikkelt het aantal bedrijven zich?

Sinds 2007 groeide het aantal bedrijven in de branche niet-universitair hoger onderwijs met 35,6%; in de branche tertiair onderwijs (SBI 85.4) was de ontwikkeling +81,8% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Wat speelt er in de branche niet-universitair hoger onderwijs?

De hbo-markt verschuift van jongeren naar werkenden (bron: Firmfocus, oktober 2026).

Wat staat er in het sectorrapport?

Het sectorrapport is een PDF met de marktcijfers van de branche niet-universitair hoger onderwijs, de trends en de bronnen, in één document om te bewaren of te delen.