Gezondheidscheck voor uw bedrijf: de vragen die een adviseur als eerste stelt

Financiële problemen komen zelden onverwacht. Ze kondigen zich aan, maanden van tevoren, in kleine dingen. KVK noemt als signalen onder meer een betalingsachterstand, een afschrijving die mislukt en bedrijfskosten die met privégeld worden betaald (bron: KVK, november 2025). Wie die signalen op tijd ziet, heeft nog keuzes. Daarom stelt een goede adviseur bij een eerste kennismaking niet de vraag "hoe gaat het?", maar een reeks gerichte vragen die samen een beeld geven van de gezondheid van het bedrijf.

Deze gezondheidscheck is voor twee lezers. Ondernemers gebruiken hem als zelfscan. Adviseurs, accountants en coaches gebruiken hem als intake bij een nieuwe klant. Vroegsignalering is volgens KVK geen eenmalige stap, maar doorlopend werk (bron: KVK, mei 2026). Herhaal de check dus elk kwartaal.

Vier gebieden die samen het beeld geven

Twaalf vragen om mee te beginnen

Beantwoord deze vragen eerlijk, liefst op papier. Het gaat niet om een score, maar om de antwoorden die u even laten aarzelen.

1. Hoeveel weken kunt u uw vaste lasten betalen als er vanaf morgen niets meer binnenkomt?
2. Weet u nu, zonder te zoeken, wat er vandaag op de bank staat en wat er deze maand nog af gaat?
3. Heeft u het afgelopen kwartaal een rekening te laat betaald omdat het geld er niet was?
4. Heeft u zakelijke kosten met privégeld betaald?
5. Zijn alle aangiften en betalingen aan de Belastingdienst bij?
6. Hoe lang doen uw klanten gemiddeld over betalen, en wordt dat langer?
7. Hoeveel procent van uw omzet komt van uw grootste klant?
8. Is uw brutomarge het afgelopen jaar gestegen, gelijk gebleven of gedaald?
9. Weet u welke producten, diensten of klanten het meest opleveren?
10. Wanneer heeft u voor het laatst uw prijzen verhoogd?
11. Hoe snel heeft u na afloop van een maand de cijfers van die maand?
12. Wat gebeurt er met het bedrijf als u drie maanden uitvalt?

Modellen die adviseurs gebruiken

Voor een eerste inschatting van het risico op financiële problemen werken adviseurs ook met modellen. Het bekendste is de Z-score van Edward Altman (bron: NYU Stern, november 2026), voor het eerst gepubliceerd in The Journal of Finance (bron: Journal of Finance, september 1968). Het oorspronkelijke model is ontwikkeld voor beursgenoteerde bedrijven; Altman maakte later een aangepaste variant voor niet-genoteerde bedrijven (bron: NYU Stern, juli 2000). Gebruik zo'n model als signaal, niet als oordeel: voor het mkb zeggen de vragen hierboven vaak meer.

Bij het opstellen van de jaarrekening hoort ook een beoordeling van de continuïteit. De NBA schrijft dat het management moet beoordelen of het bedrijf zijn continuïteit kan handhaven (bron: NBA, december 2022), voor ten minste 12 maanden vanaf de balansdatum (bron: NBA, 2021). Een gezondheidscheck is de praktische versie van die vraag, en die kunt u vaker stellen dan één keer per jaar.

Ziet u in de antwoorden een kastekort aankomen? Lees dan kastekort op komst: het crisisplan. Wilt u dieper in de kengetallen duiken, dan helpt financiële analyse. Adviseurs die de uitkomst met een klant bespreken, vinden de gespreksaanpak in het benchmarkgesprek.

Voor leden: alle dertig vragen met signalen, en de adviseursversie

De eerste twaalf vragen geven een beeld. Leden vinden hieronder de volledige check van dertig vragen, met bij elke vraag wat het antwoord verraadt en wanneer het op oranje of rood staat, een scoreoverzicht, en de adviseursversie met gesprekskaart en een opzet voor het actieplan.

Nog geen lid? Bekijk wat een lidmaatschap u biedt.