Brancheinformatie en cijfers aardolieverwerking

In een raffinaderij wordt ruwe olie eerst gedestilleerd in fracties, waarna conversie-installaties zware fracties kraken tot lichtere, waardevollere producten en ontzwavelingsinstallaties met waterstof de zwavel verwijderen. Hoe complexer de raffinaderij, hoe meer hoogwaardige producten zij uit een vat olie haalt en hoe beter zij goedkope zware oliesoorten kan verwerken. Bedrijven zonder raffinage kopen basisoliën in en mengen die met additieven tot motorolie, hydraulische olie, transmissieolie en vetten, of zuiveren afgewerkte olie tot nieuwe basisolie. Raffinaderijen verkopen vooral via langlopende contracten en de spotmarkt; smeermiddelenbedrijven via distributeurs, dealers en directe levering aan industrie en transport.

Ruwe olie is veruit de grootste kostenpost, met daarna energie, waterstof, emissierechten, onderhoud en personeel. De bepalende kengetallen zijn de raffinagemarge per vat, de bezettingsgraad, de beschikbaarheid van de installaties tussen de grote onderhoudsstops, het energieverbruik en de opbrengst aan middeldestillaten zoals diesel en kerosine. Bij smeermiddelen tellen de inkoopprijs van basisolie, de productmix en de klantbinding via specificaties en goedkeuringen van motorfabrikanten. Veiligheid en vergunningen wegen zwaar, met de Brzo-regels voor risicovolle bedrijven, emissie-eisen en de verplichtingen voor hernieuwbare brandstoffen. Voor een financier zijn de concurrentiepositie per installatie, de plannen voor verduurzaming en de afdekking tegen prijsschommelingen van olie en producten de eerste vragen.