Markt en ontwikkeling van de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
Kies een weergave. Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud zelf.
Aantal bedrijven
Het aantal bedrijven in de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud groeide van 2.460 in 2007 naar 3.235 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Groei vergeleken met de branche cultuur, sport en recreatie
Tussen 2007 en 2026 groeide het aantal bedrijven in de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud met 31,5%, tegenover een groei van 181,0% in de branche cultuur, sport en recreatie (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
- Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- Cultuur, sport en recreatie (SBI R)
Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud binnen cultuur, sport en recreatie
In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud 3.235 van de 142.330 bedrijven in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R), een aandeel van 2,3% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
- Gemiddelde
- 2.798
- Hoogste
- 3.2352026
- Laagste
- 2.4552008
- Laatste
- 3.2353e kwartaal 2026
- Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- 131,5index 2026
- Cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- 281,0index 2026
- Verschil
- -149,5 punt2026
- Basisjaar
- 2007= 100
- Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- 3.2353e kwartaal 2026
- Aandeel
- 2,3%van cultuur, sport en recreatie
- Grootste verwant
- 111.675kunst
- cultuur, sport en recreatie
- 142.330totaal 3e kwartaal 2026
Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche cultuur, sport en recreatie (SBI R). Verwante branches zijn de andere subbranches van cultuur, sport en recreatie (SBI R). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.
Vooruitzichten voor de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
In september 2026 lag het ondernemersvertrouwen in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R) 2,7 punt hoger dan in Nederland in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, oktober 2026).
Ondernemersvertrouwen
Saldo van optimistische en pessimistische ondernemers en consumenten
- Ondernemersvertrouwen cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Ondernemersvertrouwen Nederland, per kwartaal
- Consumentenvertrouwen Nederland
Wat speelt er in de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
Het bezoek groeit voorzichtig. ABN AMRO verwacht voor musea 0,5% meer bezoekers in 2026, na een lichte daling in 2025, en voor attractieparken en dierentuinen 1,5% groei (bron: ABN AMRO, maart 2026). Ook het toerisme geeft weinig extra wind mee: NBTC rekent voor 2026 op 0,5% meer gasten, de kleinste groei sinds 2012 (bron: NBTC via ABN AMRO, juni 2026).
De financiering is de grote onzekerheid. Gemeenten krijgen vanaf 2028 minder geld uit het gemeentefonds, en juist bibliotheken, archieven, lokale musea en monumenten leunen op die gemeenten. Tegelijk stijgen lonen en energiekosten, terwijl depots en dierverblijven het hele jaar op temperatuur moeten blijven. Positief is dat cultuur het verlaagde btw-tarief behoudt en dat de energie-investeringsaftrek stijgt, wat verduurzaming van oude gebouwen aantrekkelijker maakt. Digitalisering van collecties en archieven gaat door, en AI helpt bij het beschrijven en doorzoekbaar maken ervan. Hitte vraagt aanpassingen in gebouwen zonder goede koeling en in buitenverblijven. Hoe meer eigen inkomsten uit horeca, evenementen en vriendenprogramma's, hoe minder u afhankelijk bent van subsidie.
Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).
Aan de slag met de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- Sectorrapport culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud De marktcijfers en trends van deze pagina in één PDF. In elk lidmaatschap
- Excel-bedrijfstakdatabase Alle branches in één interactief dashboard, om zelf te analyseren. In elk lidmaatschap
- Zoek een andere branche Bekijk de cijfers van culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud, kunst of een andere branche. Gratis
Toegang tot rapporten en tools
Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online
Achtergrond bij de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
Over de branche
Onder deze afdeling vallen vier klassen. Culturele uitleencentra en openbare archieven omvatten bibliotheken, kunstuitleen, speel-o-theken en archiefdiensten. Musea, kunstgalerieën en expositieruimten presenteren kunst, geschiedenis en wetenschap; galeries verkopen daarnaast kunst. Monumentenzorg gaat over het beheer van historische gebouwen en terreinen, zoals kerken, kastelen, molens en forten. Dieren- en plantentuinen en natuurbehoud omvatten dierentuinen, kinderboerderijen, botanische tuinen en organisaties die natuurgebieden beheren. Een groot deel van de markt is publiek of semipubliek: rijk, provincies en gemeenten financieren bibliotheken, archieven en veel musea, terwijl grote dierenparken, galeries en een deel van de musea vooral op bezoekers en kopers draaien.
Voor de commerciële partijen zijn het bezoek, de besteding per bezoeker in winkel en horeca en de drukte buiten het hoogseizoen bepalend. Voor gesubsidieerde instellingen gaat het vooral om de verhouding tussen eigen inkomsten en subsidie. Personeel, huisvesting, onderhoud en beveiliging van de collectie, energie voor klimaatbeheersing en verzekeringen zijn overal de grote kostenposten; dierentuinen hebben daarnaast hoge kosten voor voer en dierverzorging. Erfgoedwetgeving, de Archiefwet, regels voor dierenwelzijn en natuurbeheer stellen strenge eisen. Een instelling met toekomst heeft een collectie die publiek trekt, een gevarieerde inkomstenmix en goede relaties met overheid, fondsen en sponsors.
Producten en diensten
Plaats in de SBI
-
Cultuur, sport en recreatie
R
- Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud 91
Bronnen en definities
- Bron
-
CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.
- Branche
-
SBI 91, Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud. Onderdeel van cultuur, sport en recreatie (SBI R). Onderliggende branches: culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0).
- Financiële cijfers
-
Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud, en ook niet voor cultuur, sport en recreatie (SBI R). Daarom staan die niet op deze pagina.
- Aantal bedrijven
-
Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.
- Bron: CBS
- Niveau: culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
- Ondernemersvertrouwen
-
CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R). De vergelijkingslijn is Nederland, alle sectoren.
- Bron: CBS
- Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Vergelijkingslijn: Nederland, per kwartaal
- Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Consumentenvertrouwen
-
CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.
- Bron: CBS
- Niveau: Nederland
- Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Vacatures
-
Openstaande vacatures in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R), per kwartaal.
- Bron: CBS
- Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
- Omschrijving en trends
-
Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
- Actualiteit
-
Laatst bijgewerkt in oktober 2026.
Gebruik in uw rapportage
Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.
Firmfocus, Branchecijfers culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/culturele-uitleencentra-openbare-archieven-musea-dieren-en-plantentuinen-natuurbehoud-91
Rapporten
- Recordaantal Museumkaarthouders (opent een externe website)
- Voorzichtige groei vrijetijdssector, onzekerheid blijft (opent een externe website)
- Bestedingen aan de vrijetijdssector onder druk (opent een externe website)
- Publieke sector: bezuinigingsdruk en krappe arbeidsmarkt beperken groei (opent een externe website)
- Wet behoud verlaagd btw-tarief (36814) (opent een externe website)
- De belangrijkste gevolgen van de Miljoenennota 2027 voor sectoren (opent een externe website)
Veelgestelde vragen over de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.