Gratis PDCA-kit voor restauranthouders: plannen, meten en bijsturen op uw cijfers
Een plan op één pagina, een lijst met resultaat- en prestatie-indicatoren en voorbeelddata om een restaurant maand voor maand te sturen.
In dit onderwerp: Planning en control 13
Een volle zaak en een dunne bankrekening gaan vaak samen. De oorzaak is zelden één grote fout. Meestal gaat het om een paar kleine verschuivingen die niemand maand voor maand volgt: een foodcost die langzaam oploopt, meer bezorgorders waar een commissie vanaf gaat, een rustige maandag met een volle bezetting op de vloer.
Met deze gratis kit stuurt u een restaurant op meer dan de cijfers van vorige maand. U krijgt een plan op één pagina volgens Plan, Do, Check, Act, een lijst met resultaat- en prestatie-indicatoren met per cijfer een eigenaar, een agenda voor het maandoverleg en de voorbeelddata van Bistro Marlo, een fictief restaurant, om mee te oefenen in Power BI of Excel.
Wat er in de kit zit
PDCA-plan op één pagina
De vier stappen van de cyclus vertaald naar een restaurant, met ruimte voor uw eigen doelen. Print het, vul het in met uw chef en bedrijfsleider en neem het mee naar elk maandoverleg.
Indicatoren met een eigenaar
Resultaatindicatoren uit uw boekhouding en prestatie-indicatoren uit de dagelijkse operatie, elk met een eigenaar, een bron en een ritme. Plus de drie regels die het overleg kort houden.
Voorbeelddata van Bistro Marlo
Een fictief restaurant in CSV-bestanden: grootboek, rekeningschema, kassaomzet per dienst, bezorgorders, reserveringen, het personeelsrooster, de begroting, gastreviews en een actielijst. Een Power BI-thema zit erbij.
U hebt geen account nodig. Het restaurant en alle data zijn fictief en gemaakt voor de video van Firmfocus over AI en Power BI.
Waarom een dashboard alleen een restaurant niet stuurt
De meeste restaurantdashboards laten zien wat al gebeurd is: omzet, marges, personeelskosten, kas. Dat is nuttig, maar tegen de tijd dat een cijfer rood kleurt, is de maand al voorbij. Wilt u volgende maand iets veranderen, dan hebt u ook cijfers nodig die bewegen voordat het resultaat dat doet, zoals het aantal gereserveerde couverts voor de komende twee weken of de geplande personeelsuren tegenover het verwachte aantal gasten.
Dat is de logica van de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act), de verbetercirkel die teruggaat op Walter Shewhart en die W. Edwards Deming breed bekend maakte. Een dashboard dekt de Check. Het plan, de eigenaren en de besluiten liggen bij u en uw team. De uitleg over de PDCA-cyclus gaat dieper in op het model en de geschiedenis.
Resultaatindicatoren en prestatie-indicatoren
David Parmenter, auteur van een van de standaardwerken over KPI's, maakt onderscheid tussen key result indicators en key performance indicators. Resultaatindicatoren (KRI's) vertellen hoe het over een periode ging. Prestatie-indicatoren (KPI's) vertellen waar u nu op moet bijsturen en worden vaak gemeten, dagelijks of wekelijks. De kit volgt die indeling.
| Indicator | Soort | Verantwoordelijk | Ritme |
|---|---|---|---|
| Omzet tegenover plan | Resultaat (KRI) | Eigenaar | Maandelijks |
| Foodcost: inkoop eten als deel van de omzet eten | Resultaat (KRI) | Chef | Maandelijks |
| Prime cost: eten, drank en personeel als deel van de omzet | Resultaat (KRI) | Eigenaar | Maandelijks |
| Gereserveerde couverts voor de komende twee weken, tegenover vorig jaar | Prestatie (KPI) | Bedrijfsleider | Wekelijks |
| Verwachte couverts tegenover geplande personeelsuren, per dag | Prestatie (KPI) | Bedrijfsleider | Wekelijks |
| Aandeel bezorging en marge na commissie | Prestatie (KPI) | Eigenaar | Wekelijks |
Een selectie uit de kit. De volledige lijst bevat ook de kaspositie, de besteding per gast en de gerechten die onder hun doelmarge zitten.
Eén ronde PDCA in een restaurant
- 01
Plan
Kies een paar doelen voor het komende kwartaal en de indicatoren waarop u stuurt. Leg per cijfer één definitie vast en leg uw doelen naast de branchecijfers voor restaurants.
- 02
Do
Geef elke indicator één eigenaar en één actie. De chef is eigenaar van de foodcost, de bedrijfsleider van het rooster en de besteding per gast.
- 03
Check
Vergelijk elke maand de resultaten met het plan. Kijk elke week vooruit naar reserveringen, bezetting en bezorging. Hier verdient een dashboard zijn plek.
- 04
Act
Besluit wat er verandert: menuprijzen, het rooster, de verhouding met bezorging. Houd het bij een paar acties, elk met één eigenaar en een datum, en begin het volgende overleg met de acties van vorige maand.
Spreek definities af voordat u iets bouwt
In de video bouwde AI voor Bistro Marlo een net dashboard, alleen op basis van de export uit de boekhouding. De omzet steeg en het resultaat was negatief geworden, en dat stond er allebei correct in. De prime cost viel echter veel hoger uit dan de eigenaar verwachtte, omdat de eigen managementvergoeding van de eigenaar als personeelskosten was meegeteld. Toen die vergoeding uit de personeelskosten ging, daalde de prime cost met ongeveer zes procentpunten. Er was niets verkeerd berekend: er was een definitie gekozen die niemand had afgesproken.
Fictief voorbeeld. Bistro Marlo en de cijfers zijn gemaakt voor de video.
Daarom vraagt de kit u eerst per indicator één definitie af te spreken. Valt bezorging onder de omzet? Hoort de vergoeding van de eigenaar bij de personeelskosten? Leg het één keer vast, dan gebruikt elke rapportage dezelfde definitie. Stijgt de omzet terwijl de winst daalt, dan laat het artikel omzet stijgt, winst daalt zien hoe u de oorzaak vindt, en managementrapportage en afwijkingsanalyse gaat over de manier waarop u de cijfers elke maand presenteert.
Oefen met de voorbeelddata in Power BI of Excel
Het zipbestand bevat dezelfde data die Claude in de video kreeg, in twee delen: de export uit de boekhouding voor een eerste dashboard, en de operationele bestanden (kassa, reserveringen, rooster, begroting, reviews en acties) voor een dashboard dat ook vooruitkijkt. De CSV-bestanden openen in Excel en in Power BI Desktop, en met het themabestand krijgen Power BI-rapporten de kleuren van Firmfocus. De bestandsnamen en kolomkoppen zijn in het Engels.
Wilt u zo'n dashboard op uw eigen cijfers? De gids Power BI-dashboard laten maken legt uit wat u een specialist vraagt en wat u afspreekt, en Power BI goed opzetten en beheren gaat over het datamodel, de toegang en de afspraken erachter.