Brancheinformatie en cijfers beroepsorganisaties

Een beroepsorganisatie vertegenwoordigt de individuele professional, niet het bedrijf waar die werkt; daarin verschilt zij van een branchevereniging. En anders dan een vakbond sluit zij doorgaans geen cao's af: organisaties die als werknemersvertegenwoordiger over arbeidsvoorwaarden onderhandelen, vallen onder de werknemersorganisaties. Tot deze klasse horen ook wetenschappelijke genootschappen, verenigingen van deskundigen met een academische of culturele achtergrond en federaties van beroepsorganisaties. De meeste beroepsverenigingen zijn klein en draaien op een compact bureau met een actief bestuur en commissies van leden; in de zorg en de vrije beroepen bestaan ook grote organisaties met een eigen kwaliteitsregister.

Inkomsten komen uit contributie, registratiegelden, inschrijfgeld voor congressen en cursussen, accreditatievergoedingen van opleiders en advertenties in vakbladen. Aan de kostenkant drukken vooral personeel, ICT voor register en ledenadministratie en de organisatie van bijeenkomsten. Kengetallen zijn het ledenbehoud na de opleidingsfase, het aandeel leden dat ook in het register staat en de afhankelijkheid van één inkomstenbron. De waarde van een register hangt af van erkenning door derden: eisen zorgverzekeraars, gemeenten of opdrachtgevers registratie, dan wordt het lidmaatschap bijna onmisbaar. Let wel op de grenzen van de Mededingingswet: een beroepsvereniging mag geen prijsafspraken of bindende tariefadviezen voor haar leden opstellen. Het vertrouwen van het publiek rust op die erkenning en op een klachten- of tuchtregeling die onafhankelijk werkt; daar ligt voor u als adviseur de eerste toets.