SBI-code 91.01.1 · Onderdeel van culturele uitleencentra en openbare archieven (91.01)

Brancheinformatie en cijfers openbare bibliotheken

De openbare bibliotheek leent boeken, e-books en luisterboeken uit aan een breed publiek en is daarnaast een plek voor leesbevordering, digitale hulp en ontmoeting. Ook bibliotheken voor blinden en slechtzienden vallen hieronder. De financiering komt vooral van gemeenten, en daar zit het risico: hun budget krimpt vanaf 2028, terwijl het rijk werkt aan een wettelijke zorgplicht van gemeenten voor een bibliotheekvoorziening.

Geen automatische verlenging · betalen op factuur of online

Bedrijven
140
3e kwartaal 2026
Groei sinds 2007
-34,9%
215 in 2007, 140 in het 3e kwartaal van 2026
Ondernemersvertrouwen
-2,6
september 2026, cultuur, sport en recreatie (SBI R) · Nederland (3e kwartaal 2026) -5,3
Vacatures
5.400
2e kwartaal 2026, cultuur, sport en recreatie (SBI R)

Bron: CBS, bewerking Firmfocus · Bijgewerkt oktober 2026 · Bronnen en definities

Markt en ontwikkeling van de branche openbare bibliotheken

Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche openbare bibliotheken zelf.

Aantal bedrijven

2007 tot en met 3e kwartaal 2026

Het aantal bedrijven in de branche openbare bibliotheken daalde van 215 in 2007 naar 140 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Groei vergeleken met de branche culturele uitleencentra en openbare archieven

Index, 2007 = 100

Tussen 2007 en 2026 daalde het aantal bedrijven in de branche openbare bibliotheken met 34,9%, tegenover een daling van 16,8% in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Openbare bibliotheken binnen culturele uitleencentra en openbare archieven

Aantal bedrijven in het 3e kwartaal van 2026

In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche openbare bibliotheken 140 van de 420 bedrijven in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01), een aandeel van 33,3% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).

Gemiddelde
164
Hoogste
2152007
Laagste
1352025
Laatste
1403e kwartaal 2026
Openbare bibliotheken
65,1index 2026
Culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01)
83,2index 2026
Verschil
-18,1 punt2026
Basisjaar
2007= 100
Openbare bibliotheken
1403e kwartaal 2026
Aandeel
33,3%van culturele uitleencentra en openbare archieven
Grootste verwant
195overige culturele uitleencentra en openbare archieven
culturele uitleencentra en openbare archieven
420totaal 3e kwartaal 2026

Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01). Verwante branches zijn de andere subbranches van culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.

Waarom geen winstcijfers?

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche openbare bibliotheken, en ook niet voor culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91) en cultuur, sport en recreatie (SBI R). Daarom tonen wij op deze pagina de marktcijfers die er wel zijn.

Vooruitzichten voor de branche openbare bibliotheken

In september 2026 lag het ondernemersvertrouwen in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R) 2,7 punt hoger dan in Nederland in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, oktober 2026).

Achtergrond bij de branche openbare bibliotheken

Over de branche

Bibliotheken zijn meestal stichtingen met een subsidierelatie met een of meer gemeenten, en bedienen vaak een regio met meerdere vestigingen en servicepunten. Wetenschappelijke bibliotheken en uitleen van alleen informatiedragers horen bij de overige uitleencentra. De Koninklijke Bibliotheek beheert de landelijke digitale bibliotheek, en provinciale ondersteuningsinstellingen helpen lokale bibliotheken met inkoop, ICT en programma's. Inkomsten komen voor het grootste deel uit gemeentelijke subsidie, aangevuld met contributies van volwassen leden, zaalverhuur, cursusgeld en projectsubsidies. Jongeren tot achttien jaar zijn gratis lid. Daarnaast voeren bibliotheken opdrachten uit voor gemeenten, scholen en het rijk, zoals de Bibliotheek op school, taalhuizen en informatiepunten digitale overheid.

Personeel en huisvesting zijn de grootste kostenposten, gevolgd door de collectie, licenties voor digitale content, ICT en energie. Kengetallen zijn leden, uitleningen en bezoeken, het bereik van programma's onder kinderen en laaggeletterden en de verhouding tussen subsidie en eigen inkomsten. De bibliotheekwet legt vijf kernfuncties vast, waaronder kennis en informatie, leesbevordering en ontmoeting en debat. Een bibliotheek die het goed doet, is voor de gemeente een partner in het sociaal domein en het onderwijs en kan dat met resultaten onderbouwen. Voor leveranciers, cursusaanbieders en horecapartners is de bibliotheek een stabiele klant; voor u als partner telt vooral de looptijd van de subsidierelatie.

Producten en diensten

  • Uitlening van boeken
  • e-books
  • luisterboeken
  • tijdschriften
  • jeugdcollectie
  • bibliotheekabonnementen
  • online bibliotheek
  • Bibliotheek op school
  • leesbevordering
  • voorleesprogramma's
  • taalhuis
  • cursussen digitale vaardigheden
  • informatiepunt digitale overheid
  • internettoegang
  • studieplekken
  • lezingen en debatten
  • makerspace
  • zaalverhuur
  • aangepaste lectuur voor blinden en slechtzienden
  • gesproken boeken
  • verkoop van afgeschreven boeken

Bronnen en definities

Bron

CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.

Branche

SBI 91.01.1, Openbare bibliotheken. Onderdeel van culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01).

Financiële cijfers

Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche openbare bibliotheken, en ook niet voor culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91) en cultuur, sport en recreatie (SBI R). Daarom staan die niet op deze pagina.

Aantal bedrijven

Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.

  • Bron: CBS
  • Niveau: openbare bibliotheken
  • Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
Ondernemersvertrouwen

CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R). De vergelijkingslijn is Nederland, alle sectoren.

  • Bron: CBS
  • Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
  • Vergelijkingslijn: Nederland, per kwartaal
  • Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
  • Bijgewerkt: oktober 2026
Consumentenvertrouwen

CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.

  • Bron: CBS
  • Niveau: Nederland
  • Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
  • Bijgewerkt: oktober 2026
Vacatures

Openstaande vacatures in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R), per kwartaal.

  • Bron: CBS
  • Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
  • Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
Omschrijving en trends

Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.

Actualiteit

Laatst bijgewerkt in oktober 2026.

Gebruik in uw rapportage

Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.

Firmfocus, Branchecijfers openbare bibliotheken (SBI 91.01.1). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/openbare-bibliotheken-91011

Veelgestelde vragen over de branche openbare bibliotheken

Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.

Waarom staan er geen winstcijfers voor de branche openbare bibliotheken?
Het CBS publiceert geen aparte winst- en kostencijfers voor de branche openbare bibliotheken en ook niet voor culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91) en cultuur, sport en recreatie (SBI R). Daarom tonen wij hier de marktcijfers die er wel zijn: het aantal bedrijven, de vacatures en het ondernemersvertrouwen.
Hoeveel bedrijven telt de branche openbare bibliotheken?
In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche openbare bibliotheken 140 bedrijven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Hoe ontwikkelt het aantal bedrijven zich?
Sinds 2007 daalde het aantal bedrijven in de branche openbare bibliotheken met 34,9%; in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01) was de ontwikkeling -16,8% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Wat speelt er in de branche openbare bibliotheken?
Gemeenten financieren de bibliotheek, en hun ruimte neemt af: het gemeentefonds is in 2028 ongeveer € 2,5 miljard kleiner (bron: ING Research, september 2026).
Wat staat er in het sectorrapport?
Het sectorrapport is een PDF met de marktcijfers van de branche openbare bibliotheken, de trends en de bronnen, in één document om te bewaren of te delen.

Voor leden

Meer over openbare bibliotheken

Het sectorrapport openbare bibliotheken als PDF en de Excel-bedrijfstakdatabase met alle branches. De Firmfocus Business Planner en de Firmfocus Advisor zijn inbegrepen.

Bekijk de lidmaatschappen

Geen automatische verlenging · betalen op factuur of online