Markt en ontwikkeling van de branche openbare bibliotheken
Kies een weergave. Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche openbare bibliotheken zelf.
Aantal bedrijven
Het aantal bedrijven in de branche openbare bibliotheken daalde van 215 in 2007 naar 140 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Groei vergeleken met de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
Tussen 2007 en 2026 daalde het aantal bedrijven in de branche openbare bibliotheken met 34,9%, tegenover een daling van 16,8% in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
- Openbare bibliotheken
- Culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01)
Openbare bibliotheken binnen culturele uitleencentra en openbare archieven
In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche openbare bibliotheken 140 van de 420 bedrijven in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01), een aandeel van 33,3% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
- Gemiddelde
- 164
- Hoogste
- 2152007
- Laagste
- 1352025
- Laatste
- 1403e kwartaal 2026
- Openbare bibliotheken
- 65,1index 2026
- Culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01)
- 83,2index 2026
- Verschil
- -18,1 punt2026
- Basisjaar
- 2007= 100
- Openbare bibliotheken
- 1403e kwartaal 2026
- Aandeel
- 33,3%van culturele uitleencentra en openbare archieven
- Grootste verwant
- 195overige culturele uitleencentra en openbare archieven
- culturele uitleencentra en openbare archieven
- 420totaal 3e kwartaal 2026
- Voor leden
- Sectorrapport openbare bibliothekenals PDF
Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01). Verwante branches zijn de andere subbranches van culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.
Vooruitzichten voor de branche openbare bibliotheken
In september 2026 lag het ondernemersvertrouwen in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R) 2,7 punt hoger dan in Nederland in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, oktober 2026).
Ondernemersvertrouwen
Saldo van optimistische en pessimistische ondernemers en consumenten
- Ondernemersvertrouwen cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Ondernemersvertrouwen Nederland, per kwartaal
- Consumentenvertrouwen Nederland
Wat speelt er in de branche openbare bibliotheken
Gemeenten financieren de bibliotheek, en hun ruimte neemt af: het gemeentefonds is in 2028 ongeveer € 2,5 miljard kleiner (bron: ING Research, september 2026). Het rijk wil gemeenten met een wijziging van de bibliotheekwet een zorgplicht geven voor een bibliotheekvoorziening, met extra geld via een decentralisatie-uitkering. Dat beschermt het bestaan van de bibliotheek, maar zegt weinig over het budget per vestiging.
De rol verandert. Uitlenen van papieren boeken blijft de basis, maar e-books en luisterboeken winnen terrein, net als leesbevordering op scholen, hulp bij digitale vaardigheden en contact met de overheid. Die taken vragen ander personeel en samenwerking met welzijn, onderwijs en gemeente. AI verandert de informatievraag: inwoners zoeken minder zelf in de catalogus, maar hebben wel hulp nodig bij het beoordelen van betrouwbare informatie. De cao-lonen in de hele economie stijgen in 2026 met 4,1% (bron: ABN AMRO, augustus 2026), en een bibliotheek kan dat alleen opvangen als de subsidie meegroeit. Energiezuinige gebouwen en gedeelde huisvesting met andere voorzieningen drukken de vaste lasten. Meet daarom concreet wat de bibliotheek oplevert voor lezen, meedoen en digitale vaardigheid, en gebruik die uitkomsten in uw gesprek met de gemeente.
Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).
Aan de slag met de branche openbare bibliotheken
- Sectorrapport openbare bibliotheken De marktcijfers en trends van deze pagina in één PDF. In elk lidmaatschap
- Excel-bedrijfstakdatabase Alle branches in één interactief dashboard, om zelf te analyseren. In elk lidmaatschap
- Zoek een andere branche Bekijk de cijfers van overige culturele uitleencentra en openbare archieven, kunstuitleencentra of een andere branche. Gratis
Toegang tot rapporten en tools
Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online
Achtergrond bij de branche openbare bibliotheken
Over de branche
Bibliotheken zijn meestal stichtingen met een subsidierelatie met een of meer gemeenten, en bedienen vaak een regio met meerdere vestigingen en servicepunten. Wetenschappelijke bibliotheken en uitleen van alleen informatiedragers horen bij de overige uitleencentra. De Koninklijke Bibliotheek beheert de landelijke digitale bibliotheek, en provinciale ondersteuningsinstellingen helpen lokale bibliotheken met inkoop, ICT en programma's. Inkomsten komen voor het grootste deel uit gemeentelijke subsidie, aangevuld met contributies van volwassen leden, zaalverhuur, cursusgeld en projectsubsidies. Jongeren tot achttien jaar zijn gratis lid. Daarnaast voeren bibliotheken opdrachten uit voor gemeenten, scholen en het rijk, zoals de Bibliotheek op school, taalhuizen en informatiepunten digitale overheid.
Personeel en huisvesting zijn de grootste kostenposten, gevolgd door de collectie, licenties voor digitale content, ICT en energie. Kengetallen zijn leden, uitleningen en bezoeken, het bereik van programma's onder kinderen en laaggeletterden en de verhouding tussen subsidie en eigen inkomsten. De bibliotheekwet legt vijf kernfuncties vast, waaronder kennis en informatie, leesbevordering en ontmoeting en debat. Een bibliotheek die het goed doet, is voor de gemeente een partner in het sociaal domein en het onderwijs en kan dat met resultaten onderbouwen. Voor leveranciers, cursusaanbieders en horecapartners is de bibliotheek een stabiele klant; voor u als partner telt vooral de looptijd van de subsidierelatie.
Producten en diensten
Plaats in de SBI
Bronnen en definities
- Bron
-
CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.
- Branche
-
SBI 91.01.1, Openbare bibliotheken. Onderdeel van culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01).
- Financiële cijfers
-
Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche openbare bibliotheken, en ook niet voor culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91) en cultuur, sport en recreatie (SBI R). Daarom staan die niet op deze pagina.
- Aantal bedrijven
-
Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.
- Bron: CBS
- Niveau: openbare bibliotheken
- Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
- Ondernemersvertrouwen
-
CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R). De vergelijkingslijn is Nederland, alle sectoren.
- Bron: CBS
- Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Vergelijkingslijn: Nederland, per kwartaal
- Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Consumentenvertrouwen
-
CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.
- Bron: CBS
- Niveau: Nederland
- Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Vacatures
-
Openstaande vacatures in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R), per kwartaal.
- Bron: CBS
- Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
- Omschrijving en trends
-
Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
- Actualiteit
-
Laatst bijgewerkt in oktober 2026.
Gebruik in uw rapportage
Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.
Firmfocus, Branchecijfers openbare bibliotheken (SBI 91.01.1). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/openbare-bibliotheken-91011
Veelgestelde vragen over de branche openbare bibliotheken
Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.