Markt en ontwikkeling van de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
Kies een weergave. Het aantal bedrijven in dit blok gaat over de branche culturele uitleencentra en openbare archieven zelf.
Aantal bedrijven
Het aantal bedrijven in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven daalde van 505 in 2007 naar 420 in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
Groei vergeleken met de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
Tussen 2007 en 2026 daalde het aantal bedrijven in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven met 16,8%, tegenover een groei van 31,5% in de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
- Culturele uitleencentra en openbare archieven
- Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0)
Culturele uitleencentra en openbare archieven binnen culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
In het 3e kwartaal van 2026 telde de branche culturele uitleencentra en openbare archieven 420 van de 3.235 bedrijven in de branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0), een aandeel van 13,0% (bron: CBS, 3e kwartaal 2026).
- Gemiddelde
- 426
- Hoogste
- 5052007
- Laagste
- 3702024
- Laatste
- 4203e kwartaal 2026
- Culturele uitleencentra en openbare archieven
- 83,2index 2026
- Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0)
- 131,5index 2026
- Verschil
- -48,3 punt2026
- Basisjaar
- 2007= 100
- Culturele uitleencentra en openbare archieven
- 4203e kwartaal 2026
- Aandeel
- 13,0%van culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- Grootste verwant
- 1.520musea, kunstgalerieën en –expositieruimten
- culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
- 3.235totaal 3e kwartaal 2026
- Voor leden
- Sectorrapport culturele uitleencentra en openbare archievenals PDF
Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Index: het aantal bedrijven in 2007 is 100. De vergelijkingslijn is de bovenliggende branche culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0). Verwante branches zijn de andere subbranches van culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0). Bron: CBS, bewerking Firmfocus.
Vooruitzichten voor de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
In september 2026 lag het ondernemersvertrouwen in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R) 2,7 punt hoger dan in Nederland in het 3e kwartaal van 2026 (bron: CBS, oktober 2026).
Ondernemersvertrouwen
Saldo van optimistische en pessimistische ondernemers en consumenten
- Ondernemersvertrouwen cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Ondernemersvertrouwen Nederland, per kwartaal
- Consumentenvertrouwen Nederland
Wat speelt er in de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
Twee wetswijzigingen en een krapper gemeentebudget bepalen de koers. De nieuwe Archiefwet, aangenomen in februari 2025, verkort de termijn waarbinnen overheden hun archieven overbrengen van twintig naar tien jaar (bron: Binnenlands Bestuur, december 2025). Archiefdiensten krijgen daardoor sneller en meer digitaal materiaal binnen, wat investeringen in e-depots en digitale duurzaamheid vraagt. Voor bibliotheken werkt het rijk met een wijziging van de bibliotheekwet aan een zorgplicht voor gemeenten om een bibliotheekvoorziening te bieden.
Het geld blijft het knelpunt. Het gemeentefonds is in 2028 ongeveer € 2,5 miljard kleiner (bron: ING Research, september 2026), en bibliotheken en archieven zijn voor hun financiering vooral van gemeenten afhankelijk. Tegelijk groeit de vraag naar maatschappelijke taken, zoals hulp bij digitale vaardigheden, laaggeletterdheid en contact met de overheid. Digitale dienstverlening vraagt schaal, waardoor samenwerking in regionale organisaties en gedeelde backoffices voor de hand ligt. Kunstuitleen en speel-o-theken passen bij de belangstelling voor delen in plaats van kopen, maar concurreren met goedkope online aankoop. Koppel uw diensten zichtbaar aan de beleidsdoelen van de gemeente; dat versterkt uw positie als de budgetten krimpen.
Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).
Aan de slag met de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
- Sectorrapport culturele uitleencentra en openbare archieven De marktcijfers en trends van deze pagina in één PDF. In elk lidmaatschap
- Excel-bedrijfstakdatabase Alle branches in één interactief dashboard, om zelf te analyseren. In elk lidmaatschap
- Zoek een andere branche Bekijk de cijfers van overige culturele uitleencentra en openbare archieven, openbare bibliotheken of een andere branche. Gratis
Toegang tot rapporten en tools
Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online
Achtergrond bij de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
Over de branche
De drie subklassen verschillen sterk in verdienmodel. Openbare bibliotheken worden grotendeels door gemeenten gefinancierd, aangevuld met contributie van volwassen leden en provinciale en landelijke ondersteuning; zij zijn georganiseerd als lokale of regionale stichtingen. Kunstuitleencentra draaien op huurabonnementen en verkoop van kunst en zijn vaak kleine stichtingen of particuliere ondernemingen. De overige uitleencentra en archieven omvatten speel-o-theken, wetenschappelijke bibliotheken en archiefdiensten. Regionale historische centra en gemeentearchieven werken in opdracht van gemeenten, waterschappen, provincies en het rijk, vaak via een gemeenschappelijke regeling.
Personeel en huisvesting zijn de grootste kostenposten, gevolgd door collectie-aankopen, licenties voor e-books en databanken, ICT en energie. De kengetallen verschillen per subklasse: voor bibliotheken leden, uitleningen en bezoek, voor kunstuitleen de lopende abonnementen en de omloop van de collectie, voor archieven de omvang van het beheerde archief, de digitale opslag en het gebruik door onderzoekers en burgers. Archieven werken onder de Archiefwet, bibliotheken onder de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Vooruit kunnen vooral instellingen met meerjarige afspraken met hun financiers, een moderne digitale infrastructuur en diensten waarvoor gebruikers of andere organisaties willen betalen. Bent u bestuurder of financier, kijk dan vooral naar de looptijd van subsidies en contracten.
Producten en diensten
Plaats in de SBI
-
Cultuur, sport en recreatie
R
-
Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
91
-
Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
91.0
- Culturele uitleencentra en openbare archieven 91.01
-
Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
91.0
-
Culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud
91
Bronnen en definities
- Bron
-
CBS (aantal bedrijven, ondernemersvertrouwen, consumentenvertrouwen en vacatures), bewerkt door Firmfocus.
- Branche
-
SBI 91.01, Culturele uitleencentra en openbare archieven. Onderdeel van culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0). Onderliggende branches: overige culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01.9), openbare bibliotheken (SBI 91.01.1) en kunstuitleencentra (SBI 91.01.2).
- Financiële cijfers
-
Het CBS publiceert geen kostenstructuur of winstcijfers voor de branche culturele uitleencentra en openbare archieven, en ook niet voor culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91.0), culturele uitleencentra, openbare archieven, musea, dieren- en plantentuinen, natuurbehoud (SBI 91) en cultuur, sport en recreatie (SBI R). Daarom staan die niet op deze pagina.
- Aantal bedrijven
-
Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.
- Bron: CBS
- Niveau: culturele uitleencentra en openbare archieven
- Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
- Ondernemersvertrouwen
-
CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R). De vergelijkingslijn is Nederland, alle sectoren.
- Bron: CBS
- Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Vergelijkingslijn: Nederland, per kwartaal
- Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Consumentenvertrouwen
-
CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.
- Bron: CBS
- Niveau: Nederland
- Periode: oktober 2016 tot en met september 2026, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Vacatures
-
Openstaande vacatures in de branche cultuur, sport en recreatie (SBI R), per kwartaal.
- Bron: CBS
- Niveau: cultuur, sport en recreatie (SBI R)
- Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
- Omschrijving en trends
-
Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
- Actualiteit
-
Laatst bijgewerkt in oktober 2026.
Gebruik in uw rapportage
Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.
Firmfocus, Branchecijfers culturele uitleencentra en openbare archieven (SBI 91.01). Op basis van CBS, bewerking Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/culturele-uitleencentra-en-openbare-archieven-9101
Veelgestelde vragen over de branche culturele uitleencentra en openbare archieven
Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.