Brancheinformatie en cijfers kunstgalerieën en –expositieruimten

Het verdienmodel draait om consignatie: de kunstenaar levert werk in commissie, de galerie bepaalt in overleg de prijs, presenteert het werk en houdt bij verkoop een deel van de opbrengst. Daarbij horen het opbouwen van carrières, het plaatsen van werk in bedrijfs- en museumcollecties en deelname aan beurzen in binnen- en buitenland. Kopers zijn vooral particuliere verzamelaars, aangevuld met bedrijfscollecties en musea. De sector is kleinschalig en draait op eigenaren die ondernemer, curator en verkoper tegelijk zijn, en het aandeel eenmanszaken groeit. Een galerie die werk op eigen rekening inkoopt en doorverkoopt, valt meestal onder de kunsthandel; het uitlenen van kunst valt onder de kunstuitleen.

Belangrijke kostenposten zijn de huur van een goed bereikbare ruimte, standhuur en transport voor beurzen, de productie en voorfinanciering van tentoonstellingen, catalogi en personeel. Omdat de omzet per verkocht werk sterk wisselt, zijn liquiditeit en een vaste kring van terugkerende kopers belangrijker dan bezoekersaantallen. De Wwft verplicht kunsthandelaren bij grote transacties tot cliëntonderzoek, en de btw-regels voor kunst, met een aparte regeling voor doorverkoop, vragen om zorgvuldige administratie. Beoordeelt u een galerie als adviseur of financier, kijk dan naar de kwaliteit en loyaliteit van de vertegenwoordigde kunstenaars, de spreiding van de omzet over kopers en beurzen, en de afspraken over betalingstermijnen met kopers en kunstenaars.