Kostenstructuur en winst in de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
Cijfers van vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26). Alle posten per € 100 omzet of als percentage van de omzet. De cijfers tot en met 2022 zijn gratis.
Waar blijft € 100 omzet?
Van elke € 100 omzet hield een bedrijf in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) in 2022 gemiddeld € 14,80 over als bedrijfsresultaat. In 2022 ging in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) 51,0% van de omzet naar inkoop en 13,6% naar personeel, samen 64,6%.
Alle kostenposten
| Omzet en kosten | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | Verschilsinds 2019, in pp | Nieuwste, Ontwikkeling na 2022, voor leden |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Omzet | 100 | 100 | 100 | 100 | 0,0 | 100 |
| Kosten van de omzet (inkoop) | 41,6 | 42,0 | 59,4 | 51,0 | +9,4 | |
| Brutomarge | 58,4 | 58,0 | 40,6 | 49,0 | -9,4 | |
| Personeelskosten | 9,3 | 10,3 | 13,1 | 13,6 | +4,3 | |
| Brutoloon | 6,2 | 7,1 | 8,9 | 9,1 | +2,9 | |
| Sociale lasten | 0,9 | 0,9 | 1,1 | 1,3 | +0,4 | |
| Pensioenpremies | 0,7 | 0,8 | 1,1 | 1,2 | +0,5 | |
| Overige personeelskosten | 1,5 | 1,4 | 1,9 | 2,1 | +0,6 | |
| Huisvesting | 0,5 | 0,5 | 0,7 | 0,7 | +0,2 | |
| Afschrijvingen | 1,6 | 2,4 | 2,6 | 2,8 | +1,2 | |
| Energie | 0,1 | 0,1 | 0,2 | 0,3 | +0,2 | |
| Verkoopkosten | 1,0 | 0,8 | 1,1 | 1,5 | +0,5 | |
| Overige kosten | 39,1 | 38,8 | 13,1 | 15,2 | -23,9 | |
| Apparatuur en inventaris | 0,3 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | +0,2 | |
| Vervoermiddelen | 0,2 | 0,2 | 0,2 | 0,2 | 0,0 | |
| Communicatie | 0,1 | 0,1 | 0,2 | 0,2 | +0,1 | |
| Overige diensten | 3,9 | 4,2 | 5,6 | 7,6 | +3,7 | |
| Overige bedrijfskosten | 34,7 | 34,0 | 6,8 | 6,6 | -28,1 | |
| Bedrijfsresultaat | 6,8 | 5,1 | 9,8 | 14,8 | +8,0 | Ontgrendel het bedrijfsresultaat na 2022, voor leden |
Bron: CBS, brancheverenigingen en -informatie verder bewerkt en doorgerekend door Firmfocus. Cijfers van vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26). Het bedrijfsresultaat is inclusief de beloning van de ondernemer.
Pijlen: ontwikkeling van 2022 tot en met 2024 (voor leden): gunstig ongunstig gelijk
De huidige prognose betreft een doorrekening op basis van de laatste beschikbare data en branche-informatie.
Rendement en kengetallen in de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
Kies een kengetal. Gratis tot en met 2022; leden zien ook de jaren daarna en de huidige prognose.
Cijfers van vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26)
Bedrijfsresultaat
Het gemiddelde bedrijfsresultaat in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) steeg tussen 2009 en 2022 van 3,8% naar 14,8% van de omzet, met een dieptepunt van 3,1% in 2014.
- Gemiddelde
- 6,4%
- Hoogste
- 14,8% 2022
- Laagste
- 3,1% 2014
- Laatste
- 14,8% 2022
- Leden zien
- tot 2024, Bekijk de lidmaatschappen+ huidige prognose
Rekenregel: bedrijfsresultaat / omzet Inclusief de beloning van de ondernemer.
Brutomarge
De brutomarge in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) was in 2022 49,0% van de omzet, tegenover 33,9% in 2009.
- Gemiddelde
- 47,3%
- Hoogste
- 58,8% 2018
- Laagste
- 33,9% 2009
- Laatste
- 49,0% 2022
Rekenregel: (omzet - kosten van de omzet) / omzet Veelgebruikt bij de controle op volledigheid van de omzet.
Personeelskosten in % van de brutomarge
In 2022 ging in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) 27,8% van de brutomarge op aan personeel, tegenover 44,9% in 2009. Hier is lager gunstiger.
- Gemiddelde
- 24,3%
- Hoogste
- 44,9% 2009
- Laagste
- 9,5% 2016
- Laatste
- 27,8% 2022
Rekenregel: personeelskosten / brutomarge Het deel van de brutomarge dat naar personeel gaat.
EBITDA-marge (benadering)
De EBITDA-marge in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) was in 2022 17,6% van de omzet, tegenover 5,8% in 2009.
- Gemiddelde
- 8,2%
- Hoogste
- 17,6% 2022
- Laagste
- 4,1% 2014
- Laatste
- 17,6% 2022
Rekenregel: (bedrijfsresultaat + afschrijvingen) / omzet Handig om bedrijven met verschillende investeringen te vergelijken.
Opslagfactor
In 2022 was de omzet in de branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26) 1,96 keer de inkoopwaarde, tegenover 1,51 keer in 2009.
- Gemiddelde
- 1,96
- Hoogste
- 2,43 2018
- Laagste
- 1,51 2009
- Laatste
- 1,96 2022
Rekenregel: omzet / kosten van de omzet Hoeveel keer de inkoopwaarde gemiddeld als omzet terugkomt.
Bron: CBS, brancheverenigingen en -informatie verder bewerkt en doorgerekend door Firmfocus. Cijfers van vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26). Gemiddelden van de branche, geen verdeling per bedrijf.
Aantal bedrijven in de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
Aantal bedrijven
-34,5% minder bedrijven dan in 2007
Aantallen volgens het CBS, afgerond op vijftallen. Bron: CBS, bewerking Firmfocus.
Vooruitzichten voor de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
In het 4e kwartaal van 2022 lag het ondernemersvertrouwen in de branche industrie (SBI C) 0,9 punt hoger dan in Nederland (bron: CBS, oktober 2026).
Ondernemersvertrouwen
Saldo van optimistische en pessimistische ondernemers en consumenten
- Ondernemersvertrouwen industrie (SBI C), per kwartaal
- Ondernemersvertrouwen Nederland, per kwartaal
- Consumentenvertrouwen Nederland
Wat speelt er in de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
Fotonica, werken met licht in plaats van elektronen, krijgt gerichte overheidssteun: de definitieve toekenning aan het programma PhotonDelta komt uit op € 320,4 miljoen (bron: Rijksoverheid, november 2024). Dat versterkt de keten van fotonische chips, lasers en optische meetsystemen, met toepassingen in datacommunicatie, zorg, mobiliteit en voedselproductie. De belangrijkste vraagmotor blijft de chipmachinebouw: ASML had volgens Rabobank een orderboek van bijna € 39 miljard (bron: Rabobank, maart 2026).
Defensie en ruimtevaart vormen een tweede groeimarkt, want Europese landen investeren in observatiesatellieten, drones en richtsystemen, allemaal met hoogwaardige optiek. De keerzijde is afhankelijkheid van een paar grote klanten en van de cycli in de chipindustrie. Kostendruk ontstaat vooral bij personeel, want optisch ingenieurs en precisiemonteurs zijn schaars. Bent u toeleverancier, spreid dan uw afzet over chipmachines, defensie, ruimtevaart en medische toepassingen, zodat een dip bij één klant niet direct uw continuïteit raakt.
Omschrijving en trends: Firmfocus, op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank (oktober 2026).
Aan de slag met de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
- Vergelijk uw bedrijf met de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur Leg omzet en kosten naast de branche, per kostenpost, in de Benchmark. In elk lidmaatschap
- Sectorrapport vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur Alle cijfers, trends en de huidige prognose in één PDF. In elk lidmaatschap
- Excel-bedrijfstakdatabase Alle branches in één interactief dashboard, om zelf te analyseren. In elk lidmaatschap
- Zoek een andere branche Bekijk de cijfers van vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur, vervaardiging van meet-, regel-, navigatie- en controleapparatuur en van uurwerken of een andere branche. Gratis
Toegang tot alle cijfers
Voor alle branches · bedragen inclusief btw · geen automatische verlenging · betalen op factuur of online
Achtergrond bij de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
Over de branche
De markt is klein in volume maar hoog in waarde. Rond de chipmachinebouw is een toeleveringsketen ontstaan van bedrijven die optische componenten slijpen, polijsten, coaten en tot modules samenbouwen, met eisen aan nauwkeurigheid tot op de nanometer. Daarnaast zijn er makers van lasers, spectrometers en optische inspectiesystemen voor industrie en landbouw, van ruimte- en defensieoptiek en van microscopen en beeldvormingssystemen voor laboratoria. Consumentencamera's, verrekijkers en telescopen worden grotendeels in Azië en Duitsland gemaakt. Veel Nederlandse spelers zijn spin-offs van universiteiten en onderzoeksinstituten.
Afnemers zijn vaak een kleine groep veeleisende OEM's, wat de onderhandelingspositie en de afhankelijkheid bepaalt. Kwalificatie bij zo'n klant duurt lang, maar levert daarna jarenlange series op. Concurrentie komt vooral van Duitse, Japanse en Amerikaanse optiekspecialisten. Exportcontrole telt mee, omdat lasers, nachtzichtoptiek en sommige meetoptiek als dual-use-goederen gelden. Voor een adviseur zijn de klantconcentratie, de technologische voorsprong, de toegang tot cleanroomcapaciteit en de beschikbaarheid van optisch geschoolde vakmensen de kernpunten bij het beoordelen van een plan of kredietaanvraag.
Producten en diensten
Bronnen en definities
- Bron
-
Genormaliseerde en verrijkte data van CBS, gecombineerd met brancheonderzoek en herijking door Firmfocus tot het meest recente meetjaar.
- Branche
-
SBI 26.7, Vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur. Onderdeel van vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26). Onderliggende branches: vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur (SBI 26.70).
- Financiële cijfers
-
Het CBS publiceert geen aparte winst- en kostencijfers voor de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur. Daarom tonen wij de cijfers van de bovenliggende branche vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26).
- Kostenstructuur
-
De exploitatiecijfers zijn gebaseerd op CBS-data, branche-rapporten en -informatie. Deze worden verder verrijkt en bewerkt. Daarnaast is voor de meeste branches ook de huidige prognose beschikbaar, gebaseerd op onder meer de gerealiseerde omzetontwikkeling, ons economisch model en externe verwachtingen.
- Bedrijfsresultaat
-
Bedrijfsopbrengsten min bedrijfslasten, vóór financiële baten en lasten en belastingen. Inclusief de beloning van de ondernemer.
Als percentage: bedrijfsresultaat gedeeld door omzet.
- Afgeleide kengetallen
-
Wij berekenen de kengetallen uit de kostenstructuur van de branche.
- Brutomarge: omzet min kosten van de omzet, gedeeld door omzet.
- Opslagfactor: omzet gedeeld door kosten van de omzet.
- Personeel ten opzichte van de brutomarge: personeelskosten gedeeld door brutomarge.
- EBITDA-marge (benadering): bedrijfsresultaat plus afschrijvingen, gedeeld door omzet.
- Aantal bedrijven
-
Per jaar tonen wij de telling van het laatste beschikbare kwartaal; voor het lopende jaar is dat een tussenstand. Aantallen zijn afgerond op vijftallen.
- Bron: CBS
- Niveau: vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
- Periode: 2007 tot en met 3e kwartaal 2026
- Ondernemersvertrouwen
-
CBS, Conjunctuurenquête Nederland: het saldo van het percentage optimistische en pessimistische ondernemers. De hoofdlijn gaat over de branche industrie (SBI C). De vergelijkingslijn is Nederland, alle sectoren.
- Bron: CBS
- Niveau: industrie (SBI C)
- Vergelijkingslijn: Nederland, per kwartaal
- Periode: 1e kwartaal 2013 tot en met 4e kwartaal 2022, per kwartaal
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Consumentenvertrouwen
-
CBS, Consumentenconjunctuuronderzoek: het gemiddelde saldo van positieve en negatieve oordelen van consumenten over de economie en hun eigen financiële situatie, voor heel Nederland.
- Bron: CBS
- Niveau: Nederland
- Periode: januari 2013 tot en met december 2022, per maand
- Bijgewerkt: oktober 2026
- Vacatures
-
Openstaande vacatures in de branche industrie (SBI C), per kwartaal.
- Bron: CBS
- Niveau: industrie (SBI C)
- Periode: 1e kwartaal 2011 tot en met 2e kwartaal 2026, per kwartaal
- Omschrijving en trends
-
Wij schrijven de omschrijving en de trends op basis van onderzoek van ABN AMRO, ING Research en Rabobank. Laatst herzien in oktober 2026.
- Actualiteit
-
Realisatie tot en met 2022 is gratis. Leden zien ook de realisatie over 2023 en 2024 en de huidige prognose. Laatst bijgewerkt in oktober 2026.
Gebruik in uw rapportage
Neemt u de cijfers over in een analyse, advies of financieringsaanvraag? Vermeld dan deze bron.
Firmfocus, Branchecijfers vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur (SBI 26.7), met de cijfers van vervaardiging van computers en van elektronische en optische apparatuur (SBI 26). Op basis van CBS, brancheverenigingen en -informatie verder bewerkt en doorgerekend door Firmfocus, oktober 2026. www.firmfocus.biz/NL/BI/branche/vervaardiging-van-optische-instrumenten-en-apparatuur
Rapporten
- Kabinet versterkt fotonicatechnologie in Nederland met toekennen steun aan PhotonDelta (opent een externe website)
- Chips: de onzichtbare motor achter de Nederlandse economie (opent een externe website)
- Industrie ziet productie in 2026 voor het eerst in vier jaar weer groeien (opent een externe website)
Veelgestelde vragen over de branche vervaardiging van optische instrumenten en apparatuur
Korte antwoorden op basis van de cijfers op deze pagina.