Liquiditeitsbegroting maken: zie op tijd welke maand krap wordt

Volgens zijn exploitatiebegroting maakt Bram in het eerste jaar van Fietsenwerkplaats De Ketting € 37.200 winst. Toch zou er eind februari van jaar 2 nog maar € 335 op zijn zakelijke rekening staan. Hij heeft btw afgedragen, leningen afgelost, van zijn winst geleefd en voorraad ingekocht voor het voorjaar: allemaal betalingen die geen kosten zijn. De KVK zegt het zo: "Een kostenpost is niet altijd een uitgave op hetzelfde moment" (bron: KVK, september 2026).

Bram is een fictieve ondernemer die in alle artikelen over het ondernemingsplan en financieel plan terugkomt. Verderop ziet hij in zijn liquiditeitsbegroting waar de schoen wringt.

Waarom winst nog geen geld op de rekening is

Een liquiditeitsbegroting laat volgens de KVK zien hoeveel geld u in een bepaalde periode verwacht te ontvangen en uit te geven (bron: KVK, september 2026). De exploitatiebegroting meet iets anders: of u winst maakt.

Bij Bram blijft over het hele jaar € 5.000 over: € 37.200 winst, plus € 8.800 afschrijving, min € 11.000 aflossing en € 30.000 privé-opname. Of een maand krap wordt, hangt af van de timing.

Zo maakt u een liquiditeitsbegroting

Ondernemersplein beschrijft de begroting per maand of per kwartaal, met bedragen inclusief btw (bron: Ondernemersplein, oktober 2026). Kies voor het eerste jaar per maand; in een kwartaal verdwijnt de krapste maand in een gemiddelde.

1. 01

   Beginsaldo

   Het saldo op de eerste dag. Bij de start is dat uw eigen inbreng plus de uitbetaalde leningen.

2. 02

   Ontvangsten

   Wat werkelijk binnenkomt, inclusief btw: verkopen, betaalde facturen, leningen, een btw-teruggaaf.

3. 03

   Uitgaven

   Wat werkelijk afgaat, inclusief btw: inkoop, vaste lasten, lonen, investeringen, rente en aflossing, btw-afdracht, privé-opnames en belasting. Afschrijving hoort er niet in; die uitgave deed u bij de aankoop.

4. 04

   Eindsaldo

   Beginsaldo plus ontvangsten min uitgaven, en meteen het beginsaldo van de volgende maand.

Het laagste eindsaldo van het jaar vertelt hoeveel werkkapitaal u nodig heeft, het geld om verschillen tussen uitgaven en ontvangsten op te vangen, zoals de KVK het noemt (bron: KVK, september 2026). Dat bedrag hoort als buffer in uw investeringsbegroting.

Btw in de liquiditeitsbegroting

Btw is niet van u, maar staat wel een tijd op uw rekening. Btw-aangifte doet u meestal per kwartaal (bron: Belastingdienst, januari 2026). Aangifte en betaling moeten dan binnen zijn op de laatste dag van de maand na het kwartaal: over het derde kwartaal van 2026 uiterlijk 31 oktober 2026, over het vierde uiterlijk 31 januari 2027 (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Zet de afdracht dus als uitgave in april, juli, oktober en januari.

De btw op investeringen moet u volgens de KVK tijdelijk kunnen voorfinancieren (bron: KVK, september 2026); de teruggaaf zet u voorzichtig pas na de aangifte in de begroting. Boek ontvangen btw elke maand door naar een spaarrekening, dan ziet u op uw betaalrekening wat werkelijk van u is. De data staan in de jaarkalender voor ondernemers, de regels bij belasting en administratie.

Betaaltermijnen van klanten en leveranciers

Zonder afspraak geldt een betalingstermijn van 30 dagen; tussen bedrijven is 60 dagen het maximum, tenzij in een contract iets anders staat (bron: Ondernemersplein, juli 2025). Grootbedrijven moeten mkb-bedrijven en zelfstandigen binnen 30 dagen betalen (bron: Ondernemersplein, juli 2025). In de praktijk lag de gemiddelde betaaltermijn van grootbedrijven aan het mkb in 2022 tussen 40 en 43 dagen (bron: Rijksoverheid, juli 2023). Ondernemersplein noemt gemiddeld 45 dagen tot een factuur betaald is, zonder bronvermelding (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).

Zet een factuur daarom in de maand waarin u het geld verwacht, niet in de maand van verzenden, en factureer direct na levering. Bij leveranciers werkt een termijn in uw voordeel: Bram kreeg 60 dagen op een deel van zijn startvoorraad.

Voorbeeld: twaalf maanden Fietsenwerkplaats De Ketting

Bram start op 1 maart. Omzet, kosten en financiering komen uit zijn investeringsbegroting, financieringsplan, exploitatiebegroting en omzetprognose. Voor de liquiditeit gelden deze aannames.

• Beginsaldo: € 75.000, namelijk eigen geld € 20.000, bank € 35.000 en Qredits € 20.000. Het leverancierskrediet van € 5.000 is uitstel van betaling tot mei.
• Maart: investeringen € 45.000, het betaalde deel van de startvoorraad € 15.000 en aanloopkosten € 2.500, alle drie plus btw, en huurwaarborg € 4.500.
• Omzet: fietsen € 120.000 volgens het seizoenspatroon uit de omzetprognose, reparaties € 60.000 (€ 5.500 per maand tot en met juni, daarna € 4.750). Zakelijke klanten, goed voor 10% van de reparaties, betalen na 30 dagen; de rest betaalt aan de kassa.
• Inkoop: elke maand vult hij aan wat hij de maand ervoor verkocht (fietsen 70% van de fietsomzet, onderdelen 20% van de reparatieomzet), plus € 12.000 extra voorraad in februari.
• Vaste lasten: € 2.625 per maand (huur € 1.500 plus € 1.125 voor marketing, bestelbus en overige kosten) en de verzekeringspremie van € 2.500 in maart.
• Financiering en privé: aflossing (bank € 583, Qredits € 333) en rente samen afgerond € 1.250 per maand, privé-opname € 2.500.
• Btw: in het voorbeeld 21% over alle omzet en inkoop; huur en overige kosten voor het gemak zonder btw. Controleer welk tarief voor uw bedrijf geldt.

Ontvangsten: kassaverkopen en betaalde facturen met btw, in mei plus de btw-teruggaaf. Uitgaven: inkoop met btw, vaste lasten, rente en aflossing en privé; daarbij in maart de investeringen, in mei het leverancierskrediet en in juli, oktober en januari de btw-afdracht. Saldo: de stand aan het eind van de maand.

Fictief voorbeeld van Firmfocus. Januari en februari vallen in jaar 2. Bedragen afgerond op hele euro's.

Narekenen, maart: ontvangsten € 13.068 voor fietsen (€ 10.800 plus btw) en € 5.990 voor reparaties (90% van € 5.500 plus btw). Uitgaven € 89.000: investeringen € 54.450, startvoorraad € 18.150, huurwaarborg € 4.500, aanloopkosten € 3.025, verzekering € 2.500 en maandlasten € 6.375. Saldo: € 75.000 + € 19.058 - € 89.000 = € 5.058.

Btw: over maart ontvangt Bram € 3.423 en brengen leveranciers hem € 14.175 in rekening (investeringen € 9.450, startvoorraad € 4.200, aanloopkosten € 525). De € 10.752 die hij terugkrijgt, staat in het voorbeeld in mei op de rekening. Daarna betaalt hij eind juli € 6.098, eind oktober € 3.774 en eind januari € 3.150.

De krapste maand

Eind maart staat er maar € 5.058: de € 13.125 btw die Bram die maand voorschiet, is meer dan zijn hele buffer van € 8.000. Vanaf oktober daalt het saldo bijna elke maand, door minder fietsverkoop, btw-afdrachten en lasten die doorlopen. In februari komt de voorjaarsvoorraad erbij, € 14.520 met btw, en blijft er € 335 over: de krapste maand.

Wat Bram eraan doet

• Voorraad later inkopen: de helft van de extra voorraad koopt hij pas in maart. Februari eindigt dan op € 7.595.
• Rekening-courant als vangnet: hij vraagt een rekening-courantkrediet van € 10.000, een limiet waarmee hij tijdelijk rood mag staan. Daarmee overbrugt hij de eerste dagen van maart, voordat de omzet binnenkomt, en een natte lente.
• Een ondergrens: zijn saldo mag niet onder € 5.000 komen. Elke maand legt hij de werkelijke cijfers naast de begroting.

Klein of groter starten

Valkuilen en signalen dat het krap wordt

• Omzet in plaats van ontvangsten: een factuur is pas geld als hij betaald is.
• Btw als eigen geld: wie ontvangen btw als ruimte ziet, schrikt bij de aangifte.
• Geen tegenvaller doorgerekend: maak ook een versie met een kwart minder omzet, of met klanten die een maand later betalen.
• Alleen de stand aan het eind van de maand: zitten grote betalingen vooraan, dan ligt het saldo tussendoor lager.