Investeringsbegroting: wat u nodig heeft voordat u begint
Wat u moet aanschaffen, wat u afschrijft en hoeveel geld er klaar moet staan voordat de eerste klant betaalt.
In dit onderwerp: Ondernemingsplan en financiën 8
Wat u uitgeeft voordat de eerste klant betaalt
De investeringsbegroting zet op een rij wat u moet aanschaffen en betalen om open te kunnen gaan. Dat is meer dan inventaris alleen.
Toen Bram zijn eerste lijstje maakte, stonden er vier dingen op: de verbouwing van zijn winkelpand, gereedschap, een tweedehands bestelbus en een kassa met computer. Samen € 45.000. Zijn accountant stelde drie vragen. Waar zijn de fietsen die in de winkel moeten staan? Wat vraagt de verhuurder als waarborg? En waarvan betaalt u de huur in de stille wintermaanden? Met alles erbij kwam Bram uit op € 80.000.
Dat gat ontstaat op een voorspelbare plek: wie alleen aan spullen denkt, vergeet alles wat geen stekker of wielen heeft. Bram, twaalf jaar monteur en nu eigenaar van Fietsenwerkplaats De Ketting, is een fictief voorbeeld dat terugkomt in alle artikelen over het ondernemingsplan en financieel plan.
Welke vraag de investeringsbegroting beantwoordt
De KVK omschrijft de investeringsbegroting als het overzicht van de bedrijfsmiddelen en andere uitgaven die u nodig heeft om te starten, inclusief voorraad, aanloopkosten en geld om de eerste periode te overbruggen (bron: KVK, september 2026). De vraag is dus: hoeveel geld moet er klaarstaan op de dag dat u opengaat, en waar gaat het naartoe?
Een financier wil weten hoeveel geld u nodig heeft, waarvoor u het gebruikt en hoe u verwacht het terug te verdienen (bron: KVK, september 2026). De investeringsbegroting beantwoordt de eerste twee vragen in het financiële deel van uw ondernemingsplan. Het financieringsplan laat zien wie het betaalt, de afschrijvingen keren terug in de exploitatiebegroting, en of de buffer volstaat, toetst u in de liquiditeitsbegroting.
Wat erin hoort
Ondernemersplein deelt de begroting in vaste activa, bezittingen die u jarenlang gebruikt, en vlottende activa, zoals voorraad die snel weer geld wordt (bron: Ondernemersplein, oktober 2026). Eenmalige startkosten mag u bij de vlottende activa zetten.
| Post | Voorbeelden | Behandeling |
|---|---|---|
| Inventaris en verbouwing | Toonbank, schappen, verbouwing van een huurpand | Afschrijven |
| Apparatuur en vervoer | Machines, gereedschap, computers, bestelbus | Afschrijven, met restwaarde als die er is |
| Goodwill | Wat u bij een overname betaalt boven de waarde van de spullen, voor klanten, naam en ligging | Afschrijven, fiscaal maximaal 10% per jaar (bron: Belastingdienst, september 2026) |
| Startvoorraad | Handelswaar, materialen, onderdelen | Wordt kosten als u verkoopt |
| Aanloopkosten | Inschrijving, eerste marketing, advies | Kosten in het eerste jaar |
| Waarborgsommen | Huurwaarborg, borg bij een leverancier | Komt terug |
| Buffer | Werkkapitaal tot de omzet op gang is | Geen kosten |
Afschrijven
Een bus boekt u niet in één keer als kosten, maar verdeelt u over de jaren dat u hem gebruikt. De afschrijving staat elk jaar als kosten in de exploitatiebegroting, terwijl het geld al bij de aankoop de deur uitging.
Direct kosten
Aanloopkosten drukken in het eerste jaar op de winst. Voorraad wordt kosten zodra u verkoopt; tot die tijd zit het geld vast in uw schappen.
Terugkrijgen
De waarborg komt terug als de huur eindigt, de btw via de btw-aangifte. Geen kosten dus, maar u moet het geld wel eerst zelf op tafel leggen.
Afschrijven volgens de Belastingdienst
U berekent de afschrijving per jaar als volgt: aanschafkosten min restwaarde, gedeeld door de vermoedelijke gebruiksduur (bron: Belastingdienst, september 2026). De restwaarde is wat het bedrijfsmiddel aan het eind nog opbrengt. Neem als investering alleen bedrijfsmiddelen op die langer dan een jaar meegaan (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
- Maximum per jaar: u schrijft per jaar maximaal 20% van de aanschafkosten af (bron: Belastingdienst, september 2026). Een laptop zonder restwaarde in drie jaar afschrijven past daar dus niet in.
- Goodwill: maximaal 10% per jaar (bron: Belastingdienst, september 2026).
- Gebouwen: afschrijven tot de bodemwaarde, en die is sinds 2024 voor alle gebouwen gelijk aan de WOZ-waarde (bron: Belastingdienst, juni 2026).
- Kleine aanschaffingen: over bedrijfsmiddelen van minder dan € 450 krijgt u geen investeringsaftrek (bron: Belastingdienst, oktober 2026).
Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
Investeert u genoeg in bedrijfsmiddelen, dan trekt u een deel van het investeringsbedrag af van uw winst: de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA). In 2026 moet u daarvoor in totaal tussen € 2.901 en € 398.236 investeren (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Bij € 2.901 tot en met € 71.683 is de aftrek 28% van het investeringsbedrag (bron: Belastingdienst, oktober 2026). De KIA verlaagt uw belastbare winst, maar brengt geen geld binnen: het is geen financieringsbron.
Willekeurige afschrijving voor starters
Voldoet u aan de voorwaarden van de startersaftrek, dan mag u willekeurig afschrijven op investeringen in uw startersjaren en een eventueel aanloopjaar, tot hetzelfde maximumbedrag als bij de KIA (bron: Belastingdienst, januari 2026). U bepaalt dan zelf het tempo: meer afschrijven in een goed jaar, minder in een mager jaar.
In het Belastingplan 2027 stelt het kabinet voor de willekeurige afschrijving voor starters per 2028 af te schaffen, net als de startersaftrek (bron: Rijksoverheid, september 2026). Het voorstel is nog niet aangenomen en kan in de Tweede en Eerste Kamer nog veranderen. Reken er in een meerjarenbegroting niet op na 2027.
Van wensenlijst naar onderbouwde bedragen
Een financier kijkt bij een starter vaak kritischer, omdat er nog geen cijfers uit het verleden zijn (bron: KVK, juni 2026). Elk bedrag dat u kunt onderbouwen, helpt.
- 01
Maak de lijst compleet
Loop uw eerste werkweek in gedachten door: wat moet betaald zijn voordat de deur opengaat? Zet daarna voorraad, waarborg, aanloopkosten en buffer erbij.
- 02
Vraag offertes en prijzen op
Voor een verbouwing of machine schriftelijke offertes van meerdere partijen, voor kleinere posten een prijslijst. Voeg ze als bijlage bij uw plan.
- 03
Kies: nieuw, tweedehands, huren of leasen
Tweedehands is goedkoper maar geeft minder garantie. Huren of leasen verlaagt de investering en verschuift de last naar maandtermijnen in de exploitatiebegroting. Vergelijk wat u over de hele looptijd betaalt.
- 04
Leg uw cijfers naast de branche
De branchecijfers van Firmfocus tonen per branche de kostenstructuur. Wijken uw afschrijvingen sterk af, zoek dan uit waarom voordat de bank het vraagt.
Rekenvoorbeeld: de investeringsbegroting van Bram
Bram huurt een winkelpand in een middelgrote stad en start op 1 maart als eenmanszaak. Bedragen zonder btw.
| Post | Bedrag | Afschrijving |
|---|---|---|
| Verbouwing en inrichting | € 18.000 | 5 jaar, € 3.600 per jaar |
| Gereedschap en apparatuur | € 9.000 | 5 jaar, € 1.800 per jaar |
| Bestelbus (tweedehands) | € 15.000 | 5 jaar, restwaarde € 3.000, dus € 2.400 per jaar |
| Kassa, computer en website | € 3.000 | 3 jaar, € 1.000 per jaar |
| Startvoorraad fietsen en onderdelen | € 20.000 | Geen (voorraad) |
| Huurwaarborg (drie maanden huur) | € 4.500 | Geen (komt terug bij einde huur) |
| Aanloopkosten (KVK, marketing, advies) | € 2.500 | Kosten in het eerste jaar |
| Liquiditeitsbuffer (werkkapitaal) | € 8.000 | Geen |
| Totaal | € 80.000 | € 8.800 per jaar |
Fictief voorbeeld van Firmfocus.
De rekensom per bedrijfsmiddel:
- Verbouwing en inrichting: € 18.000 / 5 = € 3.600
- Gereedschap en apparatuur: € 9.000 / 5 = € 1.800
- Bestelbus: (€ 15.000 - € 3.000) / 5 = € 2.400
- Kassa, computer en website: € 3.000 / 3 = € 1.000
- Samen: € 8.800 per jaar
Bram schrijft dus € 45.000 af. De voorraad wordt kosten naarmate hij verkoopt, de waarborg krijgt hij terug en de buffer is er voor de krappe maanden, zoals het eerste najaar en de winter.
Twee kanttekeningen voor zijn aangifte. Kassa, computer en website schrijft hij in de begroting in drie jaar af, omdat hij ze dan wil vervangen. Dat is meer dan de 20% per jaar die de Belastingdienst toestaat (bron: Belastingdienst, september 2026), dus fiscaal gaat het langzamer, tenzij hij de willekeurige afschrijving gebruikt. En als al zijn bedrijfsmiddelen meetellen, levert de KIA volgens de regels van 2026 een aftrek op van 28% over € 45.000, ofwel € 12.600 op zijn winst (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Welke posten meetellen, beoordeelt zijn boekhouder.
Hoe Bram de € 80.000 bij elkaar brengt, staat in het financieringsplan. Welke omzet hij nodig heeft om ook de afschrijving terug te verdienen, rekent hij uit bij omzetprognose en break-even.
Klein en groter starten
Zzp'er met een laptop
Een IT-consultant die thuis werkt, koopt een laptop van € 1.600 en een telefoon van € 700. Zijn investeringsbegroting past op een bierviltje en blijft onder de ondergrens van € 2.901 voor de KIA (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Softwareabonnementen en cursussen zijn kosten, geen investeringen. Zijn grootste post is tijd: de weken tot de eerste factuur is betaald, die hij met werkkapitaal en spaargeld overbrugt. Hoe u zo'n bedrag samen met uw privébehoefte bepaalt, leest u bij startkapitaal berekenen.
Pand, voorraad en bus
Een installateur die een bedrijfshal koopt, een magazijn vult en twee bussen aanschaft, zit al snel boven de twee ton. Het pand schrijft hij af tot de WOZ-waarde. Boven € 71.683 is de KIA geen 28% meer, boven € 398.236 vervalt hij (bron: Belastingdienst, oktober 2026). Bij een overname kan daar goodwill bij komen. Grote posten vragen meerdere offertes en een post onvoorzien.
Fictieve voorbeelden van Firmfocus.
Valkuilen
- Werkkapitaal vergeten: het geld om verschillen tussen uitgaven en ontvangsten op te vangen, heet werkkapitaal (bron: KVK, september 2026). Zonder die post sluit de begroting op papier en staat de rekening na een paar maanden leeg.
- Btw niet voorgefinancierd: de btw die u aan leveranciers betaalt, moet u tijdelijk kunnen voorfinancieren (bron: KVK, september 2026). Rekent Bram met 21% btw over € 65.000 aan bedrijfsmiddelen en voorraad, dan schiet hij € 13.650 voor tot de btw-aangifte.
- Een te rooskleurige verbouwing: een oud pand zit vol verrassingen. Vraag een vaste prijs of een begroting met duidelijke stelposten (bedragen die nog niet vaststaan), anders betaalt u het verschil uit uw buffer.
- Kosten als bedrijfsmiddel behandelen: abonnementen en spullen die korter dan een jaar meegaan, schrijft u niet af. Eenmalige startkosten zet u bij de aanloopkosten.
Wat is het verschil tussen een investeringsbegroting en een financieringsbegroting?
Mag ik mijn laptop in één keer aftrekken?
Hoe groot moet mijn liquiditeitsbuffer zijn?
Bronnen
- KVK: Investeringsbegroting (september 2026)
- Ondernemersplein: Investeringsbegroting (geraadpleegd oktober 2026)
- Belastingdienst: Hoe berekent u het bedrag van de afschrijving? (september 2026)
- Belastingdienst: Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 2026 (geraadpleegd oktober 2026)
- Belastingdienst: Willekeurige afschrijving voor startende ondernemers (januari 2026)
- Rijksoverheid: Belastingplan 2027 (september 2026)
Maak gebruik van onze ondernemerstools en de laatste branche-informatie
Verkrijg direct toegang tot alle stappen, downloads en tools voor ondernemers.
- Toegang tot de meest actuele bedrijfstakcijfers
- Ondernemingsplan online tool — schrijf en download naar MS Word
- Download tools en templates voor ondernemers
- Vergelijk en bewaar uw eigen cijfers met het branchegemiddelde