Eerste werknemer aannemen: wat u regelt en wat het kost
Wat u regelt voor de eerste werkdag, wat een werknemer werkelijk kost en wanneer hij zich terugverdient.
In dit onderwerp: Het eerste jaar 6
Werkgever bent u al voor de eerste werkdag
Een eerste werknemer geeft ruimte en maakt u verantwoordelijk voor loon en verzuim. Wat u regelt, wat het kost en wanneer het loont.
Veel werkgeversplichten hebben dezelfde deadline: de dag waarop uw eerste werknemer begint. Uiterlijk dan bent u als werkgever aangemeld bij de Belastingdienst (bron: Belastingdienst, augustus 2026). Vóór het werk begint, heeft u de identiteit van de werknemer gecontroleerd en staan alle verplichte gegevens in uw administratie (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
Met een paar weken voorbereiding lukt dat. De lastigere vraag komt eerder: levert het werk genoeg op om elke maand loon te betalen, ook als uw werknemer ziek wordt? Met een vaste last gaat u niet over één nacht ijs.
Eerst de afweging: werknemer of iets anders?
Een werknemer past bij structureel werk. Toets eerst:
- Structureel werk: is het werk er het hele jaar, en bij meer dan één of twee klanten? Zo niet, werk dan eerst aan uw klantenbasis.
- Marge: levert het extra werk meer brutomarge op dan de werknemer kost, en na hoeveel maanden? Reken het door in uw exploitatiebegroting.
- Uw eigen uren: een werknemer die u ontlast terwijl u zelf geen extra omzet maakt, verdient zich zelden terug.
| Vorm | Past bij | Let op |
|---|---|---|
| Werknemer | Structureel werk onder uw eigen regie | Alle werkgeversplichten en loondoorbetaling bij ziekte |
| Zzp'er inhuren | Tijdelijk of specialistisch werk | Risico op schijnzelfstandigheid |
| Uitbesteden | Werk dat een ander bedrijf levert, zoals loonadministratie | Minder invloed op de uitvoering |
| Uitzendkracht | Pieken en seizoenswerk | Het uurtarief dekt meer dan het loon |
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid (bron: CBS, februari 2026). Toets een opdracht daarom vooraf aan de regels rond zzp, DBA en schijnzelfstandigheid.
Wat u regelt voordat de werknemer begint
Begin een maand of twee voor de startdatum.
- 01
Aanmelden als werkgever
U registreert zich als werkgever bij de Belastingdienst en bij KVK (bron: Ondernemersplein, oktober 2026). Voor de loonheffingen meldt u zich uiterlijk op de eerste werkdag aan; het loonheffingennummer en de aangiftebrief komen meestal binnen een week (bron: Belastingdienst, augustus 2026).
- 02
Identiteit controleren
Controleer de identiteit van de werknemer voordat het werk begint en bewaar een leesbare kopie van het identiteitsbewijs in uw administratie (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
- 03
Arbeidsovereenkomst
Leg functie, uren, loon en duur vast en kijk of er een cao voor uw branche geldt. Een proeftijd legt u altijd schriftelijk vast (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
- 04
Loonadministratie en loonaangifte
Loonaangifte doet u elke maand of elke vier weken (bron: Belastingdienst, augustus 2025), uiterlijk op de datum uit uw aangiftebrief; zet die in uw jaarkalender. De eerste en elke afwijkende loonbetaling krijgen een loonstrook, digitaal alleen met toestemming (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
- 05
Arbodienst of bedrijfsarts
Iedere werkgever moet een eigen overeenkomst hebben met een arbodienst of bedrijfsarts: het basiscontract (bron: Arboportaal, oktober 2026).
- 06
Risico-inventarisatie en -evaluatie
Elke werkgever moet een RI&E opstellen, een overzicht van de risico's voor veiligheid en gezondheid met een plan van aanpak, en die actueel houden. Met maximaal 25 werknemers en de erkende RI&E van uw branche hoeft u die niet te laten toetsen (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
- 07
Pensioen, als dat verplicht is
Een algemene pensioenplicht voor werkgevers bestaat niet (bron: ministerie van SZW, november 2025). Een regeling is wel verplicht bij een verplicht bedrijfstakpensioenfonds, een verplichte beroepspensioenregeling of als de cao het voorschrijft. Een nieuwe werknemer hoort binnen een maand van u of hij deelneemt (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
Wat een werknemer kost
Het brutoloon is het begin van de rekensom. Het wettelijk minimumloon voor werknemers van 21 jaar en ouder is sinds 1 juli 2026 € 14,99 bruto per uur, tegen € 14,71 per 1 januari 2026 (bron: Rijksoverheid, juni 2026); het bedrag wordt elk half jaar aangepast (bron: Ondernemersplein, oktober 2026). Het minimumjeugdloon stijgt per 1 januari 2027, voor een twintigjarige bijvoorbeeld van 80% naar 87,5% van het minimumloon (bron: Rijksoverheid, april 2026).
Daarbovenop komen:
- Werkgeverspremies: via de loonaangifte draagt u loonheffingen af, waaronder de WW-premie (AWf). In 2026 is die 2,74% bij een schriftelijk contract voor onbepaalde tijd dat geen oproepcontract is, en anders 7,74% (bron: Belastingdienst, oktober 2026).
- Pensioenpremie: als een bedrijfstakpensioenfonds of de cao dat voorschrijft.
- Arbodienst en administratie: het basiscontract, software of een salarisadministrateur, en uw eigen tijd voor inwerken en aangifte.
- Verzuim: eventueel een verzuimverzekering, zie verzekeringen voor starters.
Leg uw personeelskosten naast die van uw branche in de branchecijfers.
Het risico bij ziekte
Bij ziekte betaalt u maximaal twee jaar het loon door, minimaal 70% van het brutoloon, en in het eerste jaar vult u aan tot het minimumloon (bron: Ondernemersplein, oktober 2026). Intussen doet u het werk zelf of betaalt u een vervanger. De re-integratie volgt de stappen van de Wet verbetering poortwachter:
| Moment | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Bijna zes weken ziek | De bedrijfsarts of arbodienst maakt een probleemanalyse |
| Achtste ziekteweek | U en uw werknemer maken een plan van aanpak |
| Daarna | Minstens eens per zes weken een voortgangsgesprek |
| Na twee jaar | De loondoorbetaling kan met maximaal een jaar worden verlengd |
Bron: Ondernemersplein, oktober 2026.
Proeftijd en tijdelijke contracten
De maximale proeftijd hangt af van het contract (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
| Contract | Proeftijd |
|---|---|
| Zes maanden of korter | Geen |
| Tijdelijk, langer dan zes maanden en korter dan twee jaar | Maximaal een maand |
| Tijdelijk van twee jaar of langer, of vast | Maximaal twee maanden |
Nu krijgt een werknemer na drie opeenvolgende tijdelijke contracten of drie jaar aan tijdelijke contracten automatisch een vast contract, tenzij de cao iets anders regelt (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
Volgens de wet 'meer zekerheid flexwerkers', waarmee de Eerste Kamer op 7 juli 2026 instemde, mag vanaf 1 januari 2028 na drie tijdelijke contracten drie jaar lang geen nieuw tijdelijk contract worden afgesloten (bron: Rijksoverheid, juli 2026). Controleer bij verlenging de actuele regels bij de Rijksoverheid.
Tegemoetkomingen: minder dan oude artikelen beloven
| Regeling | Stand |
|---|---|
| Lage-inkomensvoordeel (LIV) | Afgeschaft sinds 1 januari 2025 (bron: UWV, oktober 2026) |
| Loonkostenvoordeel (LKV), werknemer van 56 jaar of ouder | Afgeschaft per 1 januari 2026, behalve tot uiterlijk 1 januari 2027 voor wie vóór 1 januari 2024 begon (bron: Ondernemersplein, oktober 2026) |
| LKV arbeidsbeperkte werknemer | € 3,05 per verloond uur, maximaal € 6.000 per kalenderjaar, bij nieuwe indiensttreding maximaal drie jaar (bron: UWV, oktober 2026) |
| LKV doelgroep banenafspraak | Bij indiensttreding vanaf 1 januari 2026: € 1,01 per verloond uur, maximaal € 2.000 per jaar, zolang de werknemer in dienst is (bron: UWV, oktober 2026) |
LKV geldt per verloond uur: elk uur waarover u loon betaalt. U vraagt het aan via de loonaangifte, voor een arbeidsbeperkte werknemer met een doelgroepverklaring; de definitieve berekening volgt uiterlijk 31 juli van het jaar na indiensttreding (bron: UWV, oktober 2026). In het jaar van indiensttreding helpt het uw kas dus niet.
Voorbeeld: Bram neemt een monteur aan
Bram, de fictieve fietsenmaker uit het financieel plan, doet in het eerste jaar van Fietsenwerkplaats De Ketting alles zelf, met ongeveer acht reparatiebeurten per werkdag. De fietsverkoop is seizoenswerk, maar reparaties zijn vrijwel gelijk over het jaar verdeeld: structureel werk, geen klus voor een uitzendkracht. Bram trekt € 22.000 per jaar uit voor een parttime monteur, alles inbegrepen. Die neemt de werkplaats over, zodat Bram meer fietsen kan verkopen.
| Wanneer | Wat Bram regelt |
|---|---|
| Januari | Besluit op basis van de cijfers tot dan toe, vacature uitzetten |
| Februari | Aanmelden als werkgever, arbodienst, RI&E, cao en pensioenfonds nagaan, contract, salarisadministrateur met verwerkersovereenkomst |
| 1 maart | Identiteitscontrole vóór aanvang, kopie bewaren |
| Eind maart | Eerste loon met loonstrook |
Fictief voorbeeld van Firmfocus.
Hij kiest een tijdelijk contract van twaalf maanden, met maximaal een maand proeftijd: een uitweg als de omzet tegenvalt, ten koste van de hoge WW-premie.
De rekensom
In zijn exploitatiebegroting daalt de winst in jaar 2 van € 37.200 naar € 33.100, ondanks € 40.000 meer omzet, en stijgt ze in jaar 3 naar € 44.400.
| Post | Jaar 2 | Jaar 3 | Samen |
|---|---|---|---|
| Extra brutomarge | € 17.000 | € 29.400 | € 46.400 |
| Kosten monteur | € 22.000 | € 24.000 | € 46.000 |
| Saldo | - € 5.000 | € 5.400 | € 400 |
Fictief voorbeeld van Firmfocus. Brutomarge boven die van jaar 1, exclusief btw; alle groei telt vereenvoudigd als opbrengst van de monteur.
In jaar 2 kost de monteur € 5.000 meer dan de groei oplevert; door € 900 minder rente daalt de winst met € 4.100. Het loon loopt vanaf de eerste maand, terwijl de extra verkoop geleidelijk komt en vooral uit fietsen bestaat, met minder marge dan reparaties. In jaar 3 draait het om: over beide jaren samen heeft de monteur zich net terugverdiend.
Krap blijft het wel. Volgens zijn liquiditeitsbegroting staat er eind februari, na de voorjaarsinkoop, nog € 335 op de rekening, vlak voordat de monteur begint. Bram koopt daarom de helft van de extra voorraad pas in maart, zodat februari op € 7.595 eindigt. En hij vraagt offertes voor een verzuimverzekering: valt de monteur langdurig uit, dan betaalt hij het loon door en staat hij zelf weer in de werkplaats.
De eerste werknemer of meteen een team
Zzp'er die werkgever wordt
Begin 2025 bestond het mkb voor bijna 81% uit zzp'ers (bron: CBS, november 2025); werkgever worden is eerder uitzondering dan regel. Bij de eerste werknemer komt alles tegelijk, en één zieke medewerker is meteen de helft van uw capaciteit. Besteed de verloning uit, zodat uw eigen uren naar klanten gaan.
Starter die met een team opent
Een restaurant of winkel opent soms meteen met personeel. Dan moet alles per werknemer rond zijn vóór de openingsdag, en horen de lonen in de liquiditeitsbegroting voordat er omzet is. Kijk vooraf welke cao en welk pensioenfonds gelden, gebruik de erkende branche-RI&E en reken bij jongeren met het hogere jeugdloon vanaf 2027.
Valkuilen bij de eerste werknemer
- Aanmelden op de valreep: dan ontbreekt bij de start nog uw loonheffingennummer.
- Verdwenen regelingen: reken niet met het LIV, en met LKV alleen bij een doelgroep.
- Personeelsgegevens: verwerkt u met enige regelmaat gegevens van medewerkers, dan heeft u een verwerkingsregister nodig, en met een externe salarisadministrateur sluit u een verwerkersovereenkomst (bron: Ondernemersplein, oktober 2026).
Meer over de opstartfase leest u in de pijler het eerste jaar.
Wanneer moet ik mij aanmelden als werkgever?
Moet ik pensioen regelen voor mijn eerste werknemer?
Hoeveel loon betaal ik door als mijn werknemer ziek wordt?
Bronnen
- Ondernemersplein: Stappenplan voor het eerst personeel aannemen (geraadpleegd oktober 2026)
- Belastingdienst: Aanmelden als werkgever (augustus 2026)
- Rijksoverheid: Bedragen minimumloon 2026 (juni 2026)
- Ondernemersplein: Loon doorbetalen bij ziekte (geraadpleegd oktober 2026)
- Rijksoverheid: Meer zekerheid voor mensen met een flexcontract (juli 2026)
- UWV: Hoogte en duur loonkostenvoordeel (geraadpleegd oktober 2026)
Maak gebruik van onze ondernemerstools en de laatste branche-informatie
Verkrijg direct toegang tot alle stappen, downloads en tools voor ondernemers.
- Toegang tot de meest actuele bedrijfstakcijfers
- Ondernemingsplan online tool — schrijf en download naar MS Word
- Download tools en templates voor ondernemers
- Vergelijk en bewaar uw eigen cijfers met het branchegemiddelde